Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2017

Από τη Ρώμη του ’57 στην κρίση του ’17


*Η υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης στις 25 Μαρτίου 1957. Η ανάπτυξη της ΕΟΚ/Ε.Ε. 
άλλαξε το πρόσωπο της Γηραιάς Ηπείρου.




Γράφει η κ. ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΡΑΜΟΥΖΗ*



Ο εορτασμός της 60ής επετείου μιας ένωσης 28 κρατών είναι ένα εντυπωσιακό γεγονός. Αλλά καθώς σήμερα, 25 Μαρτίου, τα κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τιμούν το γεγονός, μία σειρά προβλημάτων σκιάζει το «πάρτι γενεθλίων»: η Ευρώπη αντιμετωπίζει τη χειρότερη υπαρξιακή κρίση της, που συγκροτείται από το Brexit, το δημοσιονομικό τραύμα, τις μεταναστευτικές ροές και τον ανερχόμενο λαϊκισμό.
Η πρόσληψη της ιστορίας της ευρωπαϊκής ενοποίησης έχει διαμορφωθεί από μια πασίγνωστη φράση της Συνθήκης της Ρώμης του 1957: ότι ο στόχος ήταν μια «διαρκώς στενότερη ένωση» («ever closer union»). Οι πολιτικοί επιστήμονες προώθησαν το «νέο λειτουργικό» μοντέλο για να εξηγήσουν ότι η συνένωση της βιομηχανίας άνθρακα και χάλυβα στις αρχές της δεκαετίας του 1950 οδήγησε σε νέα επέκταση της συνεργασίας με τη δημιουργία της Κοινής Αγοράς και αυτή με τη σειρά της θα οδηγούσε «αναπόφευκτα» σε πολιτική και νομισματική ένωση. Ένα πολυχρησιμοποιημένο κλισέ των Ευρωπαίων αξιωματούχων στις Βρυξέλλες, που αντικατόπτριζε αυτήν ακριβώς την αντίληψη, συνέκρινε το ευρωπαϊκό πρόγραμμα με ένα ποδήλατο που πρέπει να κινείται για να μην πέσει.
Οι επιστήμονες αμφέβαλλαν από καιρό γι’ αυτό το απλουστευτικό αφήγημα, με τον Alan Milward να αποτελεί τον σημαντικότερο επικριτή του. Μετά την πρόσφατη οικονομική κρίση έχει γίνει σαφές ότι η αναπόφευκτη πορεία της «διαρκώς στενότερης ένωσης» δεν είναι δεδομένη. Αλλά και ο μύθος των «πατέρων» της ενοποίησης επίσης κλονίζεται, κατά τη διάρκεια αυτού που ο Timothy Garton Ash όρισε ως τη «μετα-Τείχος εποχή» (postwall period). Ο μύθος αυτός έδινε έμφαση στο ιδεαλιστικό στοιχείο, προβάλλοντας τη συμφιλίωση, την ειρήνη και την έννοια του «κοινού σπιτιού» βασισμένου στην αλληλεγγύη-  λιγότερο πειστικά επιχειρήματα σε μια εποχή κατακερματισμού όπως η σημερινή.


Οι ρόλοι, τα κίνητρα και τα εμπόδια


Η πρώτη Κοινότητα, του Άνθρακα και του Χάλυβα (ΕΚΑΧ), υπήρξε το αποτέλεσμα μιας γαλλικής πρωτοβουλίας (με εμπνευστή τον Ζαν Μονέ, τον επικεφαλής του γαλλικού οικονομικού σχεδιασμού), για τη συνένωση των συναφών βιομηχανιών στην Ευρώπη. Τα βαθύτερα κίνητρα του εγχειρήματος έχουν αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των ιστορικών για δεκαετίες. Οι υποστηρικτές του «νεο-λειτουργικού» μοντέλου ισχυρίστηκαν ότι ο Μονέ διείδε πως θα έθετε σε κίνηση μια διαδικασία επέκτασης της ενοποιητικής διαδικασίας με στόχο μια ευρωπαϊκή ομοσπονδία. Πιο κριτικά προσανατολισμένοι, άλλοι επιστήμονες εξήγησαν ότι το σχέδιο εξυπηρετούσε τα γαλλικά συμφέροντα: η συνένωση της βαριάς βιομηχανίας έκανε την οικονομική ανάπτυξη της Δυτικής Γερμανίας λιγότερο απειλητική για τους άλλους. Η ενοποίηση υποσχόταν ειρήνη, ευημερία και δύναμη.
Η οικονομική ενοποίηση και ειδικά η Κοινή Αγορά, προβλεπόμενη από τη Συνθήκη της Ρώμης, συνέσφιξαν τους δεσμούς μεταξύ των δυτικοευρωπαϊκών χωρών, που είχαν πολεμήσει μεταξύ τους σε δύο παγκόσμιους πολέμους. Η συμμετοχή στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωσε αποκαθιστούσε το κύρος της Δυτικής Γερμανίας και της Ιταλίας, πρώην μελών του Άξονα, ως παραγόντων της διεθνούς ζωής. Στη Γαλλία και στις χώρες της Μπενελούξ, έδινε τη δυνατότητα να επωφεληθούν από- και σε ένα βαθμό να ελέγξουν- τη γερμανική ανάκαμψη. Για πολλούς μεταπολεμικούς ηγέτες, η φρίκη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και η συνειδητοποίηση των συνεπειών του εθνικισμού ήταν σημαντικά κίνητρα. Η ενοποίηση αφαίρεσε τα εμπόδια για το εμπόριο και ενίσχυσε την οικονομική ανάπτυξη οδηγώντας σε επίπεδα ευημερίας πρωτόγνωρα. Στο επίπεδο της ισχύος, όμως, τα αποτελέσματα δεν ήταν ανάλογα. Το Παρίσι πίστευε ότι η ισχύς των άλλων μελών θα προσετίθετο στη γαλλική, αλλά οι συχνές εσωτερικές διαφωνίες δεν επέτρεψαν κάτι τέτοιο. Οι προσπάθειες για τη συγκρότηση κοινής ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής απέφεραν αποτελέσματα, στην καλύτερη περίπτωση, απογοητευτικά.
*Ο Ζαν Μονέ σε γαλλικό γραμματόσημο

Η ανάπτυξη της ΕΟΚ/Ε.Ε. έλαβε χώρα σε ένα συγκεκριμένο γεωπολιτικό πλαίσιο, το ψυχροπολεμικό. Οι ΗΠΑ ενθάρρυναν ενεργά την ενοποίηση. Όλοι οι Αμερικανοί πρόεδροι, από τον Τρούμαν έως τον Ομπάμα, συμβούλευσαν τη Βρετανία να παίξει κεντρικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ενοποίηση και να την ενισχύσει. Με την αμερικανική στρατιωτική προστασία και την οικονομική ενίσχυση μέσω του Σχεδίου Μάρσαλ, η Ευρώπη είχε το πλεονέκτημα ενός μοναδικά θετικού διεθνούς πλαισίου. Η άλλη υπερδύναμη του Ψυχρού Πολέμου, η Σοβιετική Ένωση, προώθησε εμμέσως την ενοποίηση μέσω του φόβου που προκαλούσε. Η παρουσία μιας δύναμης που προσλαμβανόταν ως εχθρική προσέφερε πρόσθετα κίνητρα για την ενότητα των δυτικοευρωπαϊκών χωρών.
Ένας στόχος που δεν αναφερόταν στη Συνθήκη της Ρώμης ήταν η δημοκρατία. Ο Ζαν Μονέ δεν προέβλεψε κάποια κοινοβουλευτική συνέλευση για την ΕΚΑΧ- αυτή δημιουργήθηκε αργότερα, και το διάδοχο σχήμα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συγκροτήθηκε ύστερα από εκλογές μόνον το 1979. Η λαϊκή υποστήριξη για τους ευρωπαϊκούς θεσμούς εκδηλωνόταν όχι μέσω της άμεσης εκλογής ανίσχυρων βουλευτών, αλλά χάρη στην επιτυχία της ΕΟΚ να προσφέρει ευημερία και άνοδο του βιοτικού επιπέδου. Πάντως, στη δεκαετία του 1970, όταν ο στασιμοπληθωρισμός δοκίμασε τη δυτική οικονομία, η ΕΟΚ επανανακάλυψε τον εαυτό της ως εξαγωγέα δημοκρατίας-  αυτό συνέβη στις περιπτώσεις της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η Ε.Ε. επανακαθόρισε την αποστολή της με όρους της προώθησης της δημοκρατίας προς Ανατολάς, στην καρδιά της ηπείρου.
*Ο χάρτης της ευρωπαϊκής ενοποίησης


Τέσσερις μεγάλες προκλήσεις για την Ευρώπη


Αλλά το σημερινό διεθνές κλίμα είναι ριζικά διαφορετικό. Πρώτα από όλα, εμφανίζεται μια τεράστια αδυναμία του γαλλογερμανικού άξονα, που λειτουργούσε ως η κινητήρια δύναμη της ενοποίησης. Από το 1945, η σχέση αυτή βασιζόταν στην άρρητη συμφωνία ότι η Γερμανία θα υποκρινόταν ότι δεν ήταν ισχυρή και η Γαλλία θα υποκρινόταν ότι δεν έβλεπε πως ήταν. Η Γερμανία σήμερα δεν έχει δισταγμούς να ασκήσει την ισχύ της ως ένα «φυσιολογικό» κράτος, ενώ οι Γάλλοι, κλειδωμένοι στο παρελθόν, παρακολουθούν με δυσφορία τα προβλήματα της χώρας τους. Δεύτερον, με την εκλογή του προέδρου Τραμπ, οι ΗΠΑ βρίσκονται υπό μια κυβέρνηση που φαίνεται να είναι εχθρική προς την ιδέα της Ε.Ε. Πρόκειται για μια μεγάλη διαφοροποίηση από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, όταν οι ΗΠΑ προστάτευαν και ενεθάρρυναν την ενοποίηση. Ωστόσο, αυτό προσφέρει επίσης μια ευκαιρία στην Ε.Ε. να βγει από τη σκιά της Αμερικής και να εμφανιστεί ως ένας αυτόνομος διεθνής δρων- αν και η μορφή μιας τέτοιας εξέλιξης δεν θα καταστεί σαφής πριν από τις γαλλικές και τις γερμανικές εκλογές που πλησιάζουν. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια τρίτη πρόκληση: μια δυναμική και αυξανόμενα ανταγωνιστική Ασία, και ως τμήμα της μια επίσης δυναμική, ανταγωνιστική (και αυταρχική) Κίνα, που ενεργεί με τρόπους οι οποίοι αντιτίθενται στις απόψεις της Ευρώπης για τη διεθνή οργάνωση. Και τέλος, η Ευρώπη αντιμετωπίζει και έναν άλλο, πιο κοντινό παράγοντα, τη Ρωσία του Πούτιν, που αναδύεται ως απειλή για την Ε.Ε., ειδικά για τα μέλη της, τα βαλτικά κράτη, που διαθέτουν μεγάλους ρωσόφωνους πληθυσμούς. Αντιμέτωπη με αυτή την πρόκληση, η Ευρώπη έχει την ευκαιρία να διαμορφώσει μια τολμηρή και συντονισμένη στάση που θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη όπως την εποχή της Συνθήκης της Ρώμης. Τα πράγματα θα ήταν ήδη δύσκολα εάν η Ευρώπη αντιμετώπιζε μία από αυτές τις προκλήσεις. Αλλά τις αντιμετωπίζει όλες μαζί και ταυτόχρονα, και σε μια στιγμή κατά την οποία η ίδια η Ευρώπη πρέπει να διαχειριστεί τα εσωτερικά προβλήματα που φέρνει η άνοδος του λαϊκισμού και μια μεγάλη «κρίση της μέσης ηλικίας» σχετικά με την ταυτότητα και την αποστολή της.


«Ένα αργό ζώο»


Σε μια ομιλία του το 1984, ο Χένρι Κίσινγκερ είχε δηλώσει ότι «η Σοβιετική Ένωση πρέπει να αποφασίσει αν είναι ένα κράτος ή μια ιδέα». Αλλά κανείς δεν προειδοποίησε τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ ότι, όταν η ΕΣΣΔ θα έπαυε να είναι ιδέα, θα έπαυε επίσης να είναι και κράτος. Με αντίστοιχο τρόπο, οι θεωρητικολόγοι πιέζουν την Ε.Ε. να αποφασίσει αν θα ενεργεί απλώς ως κοινή αγορά, ως πάροχος υπηρεσιών ή ως ένα πολιτικό πρόγραμμα και μια υπόσχεση για το μέλλον. Αλλά αυτή η πολωτική λογική της επιλογής ανάμεσα σε μια ωφελιμιστική και μια ιδεαλιστική διάσταση είναι τεχνητή και επομένως αναποτελεσματική. Όπως τόνισε παλαιότερα ο Ρόι Τζένκινς, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη δεκαετία του 1970, η Ένωση είναι «ένα αργό, όχι ένα κακόβουλο ζώο». Η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης είναι πράγματι αργή και παίρνει δρόμους συχνά απρόσμενους. Το μομέντουμ της προκύπτει από μια σειρά αποφάσεων των εθνικών ηγετών, που αντιμετωπίζουν εσωτερικά και διεθνή προβλήματα, και αναγκάζονται, συχνά απρόθυμα, να συνεργάζονται. Αυτή η πολιτική διάδραση προσφέρει μια πιο πειστική εξήγηση από ό,τι είτε η φεντεραλιστική τελεολογία είτε η ευρωσκεπτικιστική αντίληψη των σατανικών συνωμοσιών.
*Οι ηγέτες των έξι χωρών υπογράφουν την ιδρυτική διακήρυξη για τη δημιουργία της ΕΟΚ, 
στη Ρώμη το 1957


Ένα μέλλον γεμάτο δυσχέρειες και ευκαιρίες


Όπως τόνισε ο Tony Judt, η υπέρμετρα ιδεαλιστική πρόσληψη της Ευρώπης μπορεί να μετατραπεί σε εμπόδιο για την αναγνώριση των προβλημάτων. Καθώς τιμούμε την 60ή επέτειο, πρέπει να μη λησμονούμε ότι η Ε.Ε. συγκροτήθηκε ως ένα αντι-ηγεμονικό, όχι αντι-εθνικό πρόγραμμα. Ας θυμηθούμε το επιχείρημα του Milward, για να διαπιστώσουμε ότι η μεταπολεμική Ευρώπη ήταν «μια επιλογή που έγινε από δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις ώστε να ενισχύσει τη δημοκρατία, προωθώντας το εθνικό οικονομικό συμφέρον». Η επαναφορά της προτεραιότητας του έθνους- κράτους και της σημασίας του στην παροχή ασφάλειας (οικονομικής, πολιτισμικής, κοινωνικής) δεν υποσκάπτει την παγκοσμιοποίηση ή το ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Ούτε και θα πρέπει να θεωρείται ως παραχώρηση στον εθνικιστικό παροξυσμό. Η ιστορία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης επιβεβαιώνει αυτό το συμπέρασμα.
Πάντως, το πρόβλημα σήμερα δεν είναι μόνον το μήνυμα αλλά και ο αγγελιαφόρος. Επιφέροντας μια ρήξη με το παρελθόν, η Ε.Ε. δεν μπορεί πλέον να βασιστεί μόνον στους ηγέτες και στους νομοθέτες της. Στη μεταψυχροπολεμική περίοδο εμφανίστηκε ένα μη αναγκαία θριαμβευτικό αφήγημα για μια Ευρώπη, που όχι απλώς θα αναπτυσσόταν οικονομικά, αλλά και θα «υπερέβαινε» το έθνος- κράτος και θα κυριαρχούσε στον νέο αιώνα. Αυτή η μυωπική εμμονή των ελίτ δημιούργησε ένα ρήγμα μεταξύ παγκοσμιοποιούμενων φιλελεύθερων και τοπικών επαρχιωτών, με επικίνδυνες επιπτώσεις που βλέπουμε σήμερα.
Στην 60ή επέτειο της Συνθήκης της Ρώμης, οι ευρωπαϊκές ελίτ πρέπει να αποφύγουν να προσφέρουν ένα τελεολογικό ή απλουστευτικό αφήγημα. Πρέπει να καταλάβουν τις κυρίαρχες ευαισθησίες του κοινού και να επισημάνουν τους κρίσιμους πολιτισμικούς παράγοντες που θα κάνουν την ιδέα της ενοποίησης σχετική και πειστική για τους λαούς της Ευρώπης. Όπως το έθεσε η Χάνα Άρεντ, η κατανόηση είναι μια περίπλοκη διαδικασία. H ανάγκη να συμφιλιωθούμε με το παρελθόν της ευρωπαϊκής ενοποίησης υποχρεώνει τους ιστορικούς, τις ελίτ και τους λαούς να βρουν ένα αφήγημα που, όπως το έθεσε η Άρεντ, θα τους επιτρέψει να κινούνται άνετα μέσα στον κόσμο («make home in the world»).


* Η κ. Ειρήνη Καραμούζη είναι λέκτωρ στο Πανεπιστήμιο του Sheffield.

Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017

Η εκδίκηση του Δράμαλη… 56 χρόνια μετά, στην Αν. Ρωμυλία!!!

*Από την "Εφημερίδα" του Δημητρίου Κορομηλά.




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Είναι άγνωστο, αλλά ο Δράμαλης, ο μεγάλος ηττημένος πασάς της μάχης των Δερβενακίων, πήρε εκδίκηση από τους Χριστιανούς, που τον κατενίκησαν και τον οδήγησαν στο θάνατο, πολλά χρόνια αργότερα, όταν… δεν ζούσε πια!!! Και πήρε εκδίκηση μέσω ενός γιου του το 1877.
                Ας δούμε όμως τα γεγονότα από την αρχή.
                Η Μάχη των Δερβενακίων, είναι μια από τις σημαντικότερες μάχες της Επανάστασης του 1821, γιατί έκρινε αποφασιστικά την πορεία του αγώνα των επαναστατημένων Ελλήνων και επέτρεψε να λάμψει ο στρατηγικός νους του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
                  Ήταν αρχές Ιουλίου του 1822, όταν ισχυρή τουρκική δύναμη υπό τον Μαχμούτ Πασά, γνωστότερο ως Δράμαλη (λόγω της καταγωγής του από τη Δράμα) άρχισε να κατεβαίνει προς την Πελοπόννησο για να καταπνίξει στο αίμα την εξέγερση των Ελλήνων. Η δύναμη αυτή εντυπωσίαζε και τρομοκρατούσε τους πάντες απ’ όπου περνούσε. Ο Δράμαλης απέβλεπε στην ανακατάληψη της Τριπολιτσάς και στον τερματισμό  της Επανάστασης στον Μοριά.

Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

Εμπεριστατωμένη ματιά στην Ιστορία

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 
*Το βιβλίο του Τόμας Γκάλαντ




*Προδημοσιεύση
Από την «Νεότερη Ελλάδα»
του Τόμας Γκάλαντ


Γράφει ο κ. ΗΛΙΑΣ ΜΑΓΚΛΙΝΗΣ


 «Η ιστορία της Ελλάδας δεν είναι απλώς η ιστορία μιας μικρής χώρας που βρίσκεται ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση και στον παγκόσμιο Βορρά και Νότο, αλλά λειτουργεί ως μετωνυμία της έλευσης και της εξέλιξης της ίδιας της νεωτερικότητας, όπως ελπίζω ότι καταδεικνύεται μέσα από την ιστορία που αφηγείται το βιβλίο», γράφει στον πρόλογο για την ελληνική έκδοση ο Τόμας Γκάλαντ (Thomas W. Gallant), συγγραφέας της μελέτης «Νεότερη Ελλάδα».
Προϊόν πολύχρονης έρευνας, το βιβλίο αποτελεί συναρπαστική καταγραφή της ιστορίας της Ελλάδας από τις αρχές του 19ου αιώνα έως τις μέρες μας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναλύσεις του για την ελληνική διασπορά και τις σχέσεις της Ελλάδας με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, ενώ κορυφαία είναι η διερεύνησή του για τη δημιουργία και την έννοια της ελληνικής εθνικής ταυτότητας και για τον ρόλο που διαδραμάτισε στις μετέπειτα εξελίξεις.

Τσεχοσλοβακικά όπλα στην Κύπρο

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ  http://www.kathimerini.gr/901206/article/epikairothta/kosmos/tsexoslovakika-opla-sthn-kypro
*Από τις συγκρούσεις στην έναρξη της δεύτερης κυπριακής κρίσης, τέλη 1963 - αρχές 1964. Η κρίση στο Κυπριακό μοιραία συνεπαγόταν ότι τα ζητήματα που σχετίζονταν με προμήθεια οπλισμού αποκτούσαν υπαρξιακή σημασία.




Γράφει ο κ. ΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ*



Ο έλεγχος της συσταθείσας το 1964 Εθνικής Φρουράς ήταν σημείο πολλών τριβών μεταξύ Αθήνας- Λευκωσίας. Αφενός ο Μακάριος θεωρούσε ότι θα έπρεπε δικαιωματικά να την ελέγχει ως πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αφετέρου η Αθήνα εκτιμούσε, κυρίως μετά τα γεγονότα του 1963, ότι η δική της διοίκηση θα της έδινε ισχυρό στρατιωτικό και πολιτικό προβάδισμα στην προοπτική επίλυσης του Κυπριακού.
Η άφιξη του στρατηγού Γεωργίου Γρίβα το καλοκαίρι του 1964 και η ηγεσία που του ανατέθηκε ως επικεφαλής της Ανωτάτης Στρατιωτικής Διοίκησης Κύπρου με τις ευλογίες της Αθήνας δημιούργησε το στρατιωτικό ζήτημα. Η ελληνική κυβέρνηση απέβλεπε με τον συγκεκριμένο διορισμό στον έλεγχο της Εθνικής Φρουράς και στην ενίσχυση των λεγόμενων ενωτικών κύκλων αλλά και στη δυνατότητα να χρησιμοποιείται ο Γ. Γρίβας ως αντίβαρο του Μακαρίου. Επρόκειτο ουσιαστικά για ένα φαινόμενο δυαδικής εξουσίας που διατηρήθηκε μέχρι το 1974. Δηλαδή την πολιτική εξουσία ασκούσε η κυπριακή κυβέρνηση και τη στρατιωτική ουσιαστικά μέσω του Γ. Γρίβα και του ελέγχου που είχε στην Εθνική Φρουρά, η ελληνική κυβέρνηση.

Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

«Προτροπή των Γραικών», Απρίλιος 1821

*Η "προτροπή πατριωτική προς το γένος των Γραικών" του Νικολόπουλου


Γράφει ο κ. Παντελής Μπουκάλας


Μ​​ε την 25η Μαρτίου μπροστά μας και με το 2021 να αναφέρεται όλο και συχνότερα, και πάντα σε προτρεπτικό τόνο («να βγούμε επιτέλους από την κρίση στα διακόσια χρόνια από την Επανάσταση»), μάλλον λογικό είναι να διεκδικήσει μερίδιο στη μνήμη η «Προτροπή Γραικών».
Μιλώ για ένα μανιφέστο, ένα πολεμιστήριο σάλπισμα, που τυπώθηκε στη Σπάρτη, «κατά μήνα Απρίλιον» του 1821, όπως διαβάζουμε στο εξώφυλλό του. Τίτλος του: «Προτροπή πατριωτική προς το γένος των Γραικών». Συγγραφέας του ο Αριστόβουλος Λακεδαιμόνιος. Πρόκειται για ένα από τα αρχαιότροπα ψευδώνυμα με τα οποία πολιτεύτηκε και έδρασε διά της γραφής ο λόγιος, ελληνιστής και μουσικοσυνθέτης Κωνσταντίνος (Αγαθόφρων) Νικολόπουλος· στον «Λόγιο Ερμή», για παράδειγμα, δημοσίευε τα κείμενά του υπογράφοντας ως Ελληνόφρων Σαλαμίνιος ή Αγαθόφρων Λακεδαιμόνιος.

Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

Η υπόθεση Πολκ όπως την είδε ο Γιάννης Μαρής- το σκοτεινότερο μεταπολεμικό έγκλημα

ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ                       
*Η υπόθεση Πολκ όπως την είδε ο Γιάννης Μαρής. Σκηνή από την ταινία 
«Ο φάκελος Πολκ στον αέρα» του Διονύση Γρηγοράτου




*Η δημοσιογραφική έρευνα 
για τη δολοφονία 
του αμερικανού δημοσιογράφου 
στη Θεσσαλονίκη 
τον Μάιο του 1948





Γράφει ο κ. Φίλιππος Φιλίππου



Τον Ιανουάριο του 1977, δύο χρόνια προτού πεθάνει, ο Γιάννης Μαρής, δημοσίευσε στην «Ακρόπολι» μια έρευνα για τη δολοφονία του αμερικανού δημοσιογράφου Τζορτζ Πολκ που έγινε στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο του 1948, όταν αναζητούσε τρόπο να συναντήσει τον Μάρκο Βαφειάδη, τον αρχηγό του Δημοκρατικού Στρατού, για να του πάρει συνέντευξη. Την τιτλοφόρησε «Ποιος σκότωσε τον Πολκ;».
Το έγκλημα είχε αποδοθεί στο ΚΚΕ και μάλιστα είχαν κατονομαστεί ως δράστες δύο στελέχη του, ο Αδάμ Μουζενίδης και ο Βαγγέλης Βασβανάς. Μόνο που εκείνοι οι οποίοι τους επέλεξαν για να τους φορτώσουν το έγκλημα αγνοούσαν πως o μεν πρώτος είχε σκοτωθεί σε μια αεροπορική επιδρομή, ενώ ο δεύτερος βρισκόταν στο βουνό Μπέλλες.
*Το νέο βιβλίο του Γιώργου Λεονταρίτη

Τις ανακρίσεις είχε αναλάβει ο ταγματάρχης της χωροφυλακής Νίκος Μουσχουντής, ο περιβόητος διοικητής της Ασφάλειας Θεσσαλονίκης, ο οποίος απέσπασε με βασανιστήρια ομολογία ενοχής από τον αριστερό δημοσιογράφο Γρηγόρη Στακτόπουλο.
*Ο Γρηγόρης Στακτόπουλος στη δίκη του

Το βιβλίο του Γιώργου Λεονταρίτη «Ο Γιάννης Μαρής για την υπόθεση Πολκ» περιλαμβάνει ένα δικό του κείμενο και την έρευνα του Μαρή που δημοσιεύτηκε σε δεκαέξι συνέχειες στην «Ακρόπολι» τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 1977. Όπως σημειώνει ο συγγραφέας, η δολοφονία του Πολκ παραμένει ένα από τα «σκοτεινότερα μεταπολεμικά εγκλήματα». Αρκετοί δημοσιογράφοι έγραψαν σχετικά βιβλία (Κώστας Χατζηαργύρης, Κώστας Παπαϊωάννου, Γιάννης Βούλτεψης) και ο ίδιος ο Γρηγόρης Στακτόπουλος, το θύμα μιας πρωτοφανούς σκευωρίας στην οποία συμμετείχαν  Έλληνες, Άγγλοι και Αμερικανοί. Η υπόθεση έγινε ξανά επίκαιρη του 1977, όταν ο Στακτόπουλος ζήτησε αναψηλάφηση της δίκης του χωρίς να το επιτύχει. Τότε, ο Μαρής δημοσίευσε την έρευνά του- την είχε αρχίσει το 1948, συμπληρώνοντάς την με καινούργια στοιχεία, που συνέλεξε ο Λεονταρίτης ως βοηθός του. Ο Μαρής πήγε στη Θεσσαλονίκη μόλις βρέθηκε νεκρός ο Πολκ, έζησε την ατμόσφαιρα τρόμου στην πόλη και τον Απρίλιο του 1949 παραβρέθηκε στη δίκη του Στακτόπουλου, στην οποία ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε σε ισόβια.
Στην πρώτη συνέχεια της έρευνας, ο Μαρής σημείωνε: «...Πλήθος στοιχείων έδειχναν ότι τα πράγματα δεν έγιναν όπως εμφανίστηκαν στη δίκη, όπως τα παρουσίασαν οι μάρτυρες και όπως τα ομολόγησαν και οι ίδιοι οι κατηγορούμενοι. Πώς έγιναν λοιπόν;». Έχοντας παρακολουθήσει επιτοπίως όσα έγιναν, μιλώντας με πρόσωπα που γνώριζαν λεπτομέρειες σχετικά με το έγκλημα, κατέληξε στα δικά του συμπεράσματα. Κατ' αυτόν, η υπόθεση Πολκ μοιάζει με αστυνομικό μυθιστόρημα επειδή όλοι οι εμπλεκόμενοι, κομμουνιστές, δεξιοί, Άγγλοι και Αμερικανοί, είχαν λόγους να σκοτώσουν τον δημοσιογράφο. Ας δούμε τι έγραψε στην τελευταία συνέχεια της έρευνάς του, που τιτλοφορείται «Οι Αμερικανοί ξέρουν τους δολοφόνους;». Υποστηρίζει πως το ΚΚΕ δεν τον σκότωσε επειδή δεν αποδείχθηκε ότι το έκανε. Οι κομμουνιστές δεν είχαν συμφέρον να το πράξουν. Η επίσημη άποψη πως τον σκότωσαν για να φορτώσουν το έγκλημα στους «δεξιούς» δεν στέκει, αφού δεν έκαναν τίποτα που να τους ενοχοποιεί. Κάλλιστα, μπορούσαν να έχουν σκηνοθετήσει κάτι τέτοιο με τον μηχανισμό που διέθεταν. Μήπως τον σκότωσαν οι Άγγλοι; Πράγματι, αρκετοί απέδωσαν το έγκλημα στους Βρετανούς. Ο Κώστας Χατζηαργύρης, που επίσης κατηγορήθηκε ότι αναμείχθηκε στο έγκλημα,  κατονόμασε ως δράστη τον Ράνταλ Κόουτς, άνθρωπο της Ιντέλιντζενς Σέρβις στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος λίγο προτού βρεθεί ο νεκρός Πολκ έφυγε από την πόλη. Επίσης, ο αστυνόμος Πανόπουλος που συμμετείχε στις ανακρίσεις ως εκπρόσωπος της Αστυνομίας Πόλεων είχε αφήσει υπαινιγμούς για τους Άγγλους, αλλά δεν παρουσίασε κανένα στοιχείο για την ενοχή τους. Υποτίθεται πως το άγνωστο στοιχείο για την ανάμειξη των Άγγλων το είχε ο Στακτόπουλος, ο οποίος όμως ουδέποτε το αποκάλυψε.
*Ο Τζώρτζ Πολκ

Σύμφωνα με τον Μαρή, το συμφέρον των Αμερικανών ήταν να δεχθούν ότι τα πράγματα έγιναν όπως εμφανίστηκαν. Δηλαδή τους βόλευε να θεωρείται το ΚΚΕ υπεύθυνο για το έγκλημα. Γράφει: «Ο Πολκ έφθασε σ' ένα καΐκι... Στο καΐκι τον περίμεναν οι άλλοι κι ο θάνατος. Ποιοι είναι οι άλλοι; Εμείς έχουμε σχηματίσει τη γνώμη μας, αλλά επειδή δεν έχουμε απόδειξη την κρατάμε για τον εαυτό μας». Και καταλήγει: «Θεωρούμε σχεδόν βέβαιο ότι οι Αμερικανοί ξέρουν ποιοι είναι». Βέβαια, ένα αστυνομικό μυθιστόρημα για να θεωρείται άρτιο πρέπει να έχει λύση, αποκάλυψη και ει δυνατόν τιμωρία των ενόχων. Διαφορετικά, ο αναγνώστης μένει με απορίες, κάτι που οι συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας αποφεύγουν για να μη χάσουν την αξιοπιστία τους.

Φίλιππος Φιλίππου



*Για την υπόθεση Πολκ βλέπετε στο 
http://sitalkisking.blogspot.gr/2012/04/blog-post_09.html
και στη θέση
http://sitalkisking.blogspot.gr/2013/07/blog-post_16.html 

Παρασκευή, 17 Μαρτίου 2017

Ο θάνατος του Γιώργου Θεοτοκά

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ http://www.kathimerini.gr/900119/article/epikairothta/ellada/o-8anatos-toy-giwrgoy-8eotoka
*6 Ιανουαρίου 1941. Ο Γιώργος Θεοτοκάς με τη στολή του εθελοντή και ο Γιώργος Σεφέρης. Αναμνηστική φωτογραφία από πλανόδιο φωτογράφο, μπροστά στην Εθνική Βιβλιοθήκη.



Γράφει ο κ. ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΒΕΛΑΣ*


Ο θάνατος του Γιώργου Θεοτοκά στις 30 Οκτωβρίου 1966 αποτέλεσε ένα σοβαρό πλήγμα όχι μόνο για την ελληνική διανόηση αλλά και για τον ευρύτερο κοινωνικοπολιτικό βίο της Ελλάδας. Ο Θεοτοκάς, πολυσχιδής προσωπικότητα με ευρύτατη παιδεία και πνευματικά ενδιαφέροντα, σημάδεψε με τη δημόσια παρουσία του την πνευματική και πολιτική ζωή του τόπου για πάνω από τριάντα χρόνια αφήνοντας πίσω του πλούσια παρακαταθήκη, σημαντικό μέρος της οποίας παραμένει ανεκμετάλλευτο.
Σημαίνον μέλος της λεγόμενης «Γενιάς του ’30», ο Θεοτοκάς ήταν μόλις 24 ετών όταν εμφανίστηκε δυναμικά στη δημόσια σφαίρα με το ριζοσπαστικό για την εποχή «Ελεύθερο πνεύμα» (1929), μέσα από το οποίο ερχόταν σε ευθεία ρήξη με το πρόσφατο παρελθόν (από την κριτική του δεν ξέφυγε ούτε ο Καβάφης), το οποίο ο ίδιος θεωρούσε κυρίως υπεύθυνο για το τέλμα στο οποίο είχε βρεθεί η ελληνική κοινωνία. 

Τρίτη, 14 Μαρτίου 2017

Έλληνας στην Πλέβνα με λάφυρο την Τουρκική σημαία (1877)

*Εικόνα από τον ρωσοτουρκικό πόλεμο 1877-78. Πίνακας του Victor Mazurofski


Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Η Πλέβνα (σημερινό Πλέβεν) είναι μια ορεινή πόλη στη Βόρεια Βουλγαρία, που έμεινε στην ιστορία, από τη μεγάλη μάχη που έγινε κατά τη διάρκεια του ρωσοτουρκικού πολέμου το 1877. Η μάχη ήταν άκρως αιματηρή και έκρινε μαζί με άλλες μάχες την έκβαση αυτού του πολέμου (διάβαση της Σίπκας κ.λπ.).
Στη μάχη αυτή, ανιχνεύονται σημάδια ελληνικής παρουσίας, υπέρ των Ρώσων, που συνήθως μας είναι άγνωστη, πέραν της γνωστής ιστορικής πραγματικότητας, ότι η Ελλάδα δίστασε να βγει στον πόλεμο εκείνο στο πλευρό των Ρώσων, που ήταν οι νικητές. Μαζί με τους Ρώσους πολέμησαν τότε οι Ρουμάνοι (οι ελληνικές εφημερίδες τους αποκαλούσαν Ρωμούνους) οι οποίοι έμπρακτα κατοχύρωσαν την ανεξαρτησία τους από τους Οθωμανούς.
   Η Πλέβνα, με μεγάλη δυσκολία, χρονική καθυστέρηση και τεράστιες απώλειες σε ζωές, καταλήφθηκε από τους Ρώσους προς τα τέλη του 1877, που έτσι μπόρεσαν να προελάσουν και να καταλάβουν διαδοχικά τη Σόφια και τη Φιλιππούπολη και τον Ιανουάριο του 1878 να καταλάβουν την Αδριανούπολη.

Πέμπτη, 9 Μαρτίου 2017

Η δράση των Θρακικών συλλόγων το 19ο αιώνα

*Κεφαλίδα επιστολόχαρτου του Θρακικού Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Ραιδεστού, του 1881   (Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων)  




*Η δράση των θρακικών συλλόγων.
*Οι συντεχνίες και ο ρόλος τους.
*Μέριμνα των συλλόγων, 
η παιδεία των αλύτρωτων.



                Η εθνικά επωφελής δράση των ελληνικών συλλόγων στη Θράκη, αλλά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, είναι μια πτυχή της εποποιίας του Ελληνισμού κατά τα σκοτεινά χρόνια της Τουρκοκρατίας.
                Αυτή η πτυχή αξίζει να προβληθεί, γιατί οι άνθρωποι που συγκροτούσαν εκείνα τα χρόνια τους συλλόγους και έδιναν τα χρήματά τους, έδειξαν αληθινή και ανιδιοτελή φιλοπατρία. Στήριξαν τον υπόδουλο Ελληνισμό, οργάνωσαν την παιδεία των Ελλήνων, διέσωσαν αρχαιολογικούς θησαυρούς, υποστήριξαν την ορθόδοξη πίστη των συμπατριωτών τους, συνετέλεσαν να γίνουν γνωστά τα νέα ρεύματα σκέψης και φιλοσοφίας της Ευρώπης.
                Έχει λεχθεί και είναι σωστό, ότι σε εποχές που το ελληνικό κράτος ήταν αδύναμο, φτωχό και ανοργάνωτο, το ρόλο του υπουργείου Παιδείας για την εκπαίδευση των υπόδουλων Ελλήνων, είχαν αναλάβει άτυπα, οι διάφοροι σύλλογοι που ξεκίνησαν τη δράση τους στην  Κωνσταντινούπολη και απλώθηκαν στις αλύτρωτες περιοχές.

Δευτέρα, 6 Μαρτίου 2017

Η εκκένωση της Αν. Θράκης το 1922: Φρικώδης…

*Η θλιβερή εκκένωση της Ανατολικής Θράκης


*Η μέγιστη αδικία εις βάρος της Θράκης
*Η λέξη φρίκη κυριαρχούσε στα ρεπορτάζ
*Από παντού αισχροκέρδεια
*Βροχή, λάσπη και χαλάζι
*Η «κηδεία» της Ανατολικής Θράκης



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                «Η εικών των μετακινουμένων πληθυσμών είναι φρικώδης. Η βροχή πίπτει ραγδαία από διημέρου, καθιστώσα τας οδούς αδιαβάτους και ευρούσα όλους τους πληθυσμούς εν υπαίθρω». («Νέα Αλήθεια» 6 Οκτωβρίου 1922).  Αυτή είναι μια λιτή δημοσιογραφική ολιγόλογη περιγραφή του φοβερού δράματος, που έζησαν οι Ανατολικοθρακιώτες, όταν εκόντες άκοντες διατάχθηκαν να εκκενώσουν τις πανάρχαιες εστίες τους, στις οποίες άνθισε ο Ελληνισμός από τα προϊστορικά χρόνια.
                Το μεγάλο κακό άρχισε από τα Μουδανιά.  Ήδη η διάσκεψη των Μεγάλων Δυνάμεων στα Μουδανιά, Στις 28 Σεπτεμβρίου 1922, με την Ελλάδα απούσα, είχε προδιαγράψει λίγες μέρες νωρίτερα την τύχη της Ανατολικής Θράκης. Παραχώρηση στους Τούρκους, που δεν πολέμησαν καθόλου, όταν την απελευθέρωσαν οι Έλληνες τον Ιούλιο του 1920. Ούτε πολέμησαν για να την ανακαταλάβουν. Στις 21 Σεπτεμβρίου 1922, ήδη η εφημερίδα «Πολιτεία» έγραφε ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος σε συνομιλία που είχε στο Λονδίνο με τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών λόρδο Κώρζον «επείσθη ότι η θυσία της Θράκης είναι μοιραία».
                Η Αθήνα ζούσε σε καθεστώς αλλοφροσύνης. Είχε προηγηθεί η Μικρασιατική Καταστροφή στα τέλη Αυγούστου 1922. Είχε εκραγεί η επανάσταση των Γονατά- Πλαστήρα. Η χώρα πλημμύρισε από τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Οι επαναστάτες ετοιμάζονταν να δικάσουν τους υπαίτιους της τρομερής ήττας. Τα πάθη που προκάλεσε ο Εθνικός Διχασμός εξημμένα. Αυτή την ατμόσφαιρα θα επιχειρήσουμε να δούμε μέσα από τα δημοσιεύματα του Τύπου, όσο και αν η δημοσιογραφική κάλυψη της απώλειας της Ανατολικής Θράκης υπήρξε ελλειμματική.

Τετάρτη, 1 Μαρτίου 2017

Ο θάνατος του ευέλπιδος Ρωσέττη στο Μπιζάνι, το 1912

*Ο Σκαρλάτος Ρωσέττης




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Ίσως η καλύτερη εποχή της ελληνικής αστικής τάξης, είναι τα πρώτα χρόνια του 20 αιώνα. Είναι η εποχή της κοινωνικής και οικονομικής ανόδου της, αλλά κυρίως είναι η εποχή, που η τάξη αυτή έδειξε τα καλύτερα δείγματα του πατριωτισμού και της αυτοθυσίας της.
                Υπάρχουν ηχηρά παραδείγματα, που αποδεικνύουν αυτόν τον ισχυρισμό. Έχουν καταγραφεί από την ιστορία ή έχουν αποτυπωθεί ανεξίτηλα στη συλλογική εθνική μνήμη. Μέγιστο παράδειγμα είναι η αυτοθυσία του Παύλου Μελά, γόνου καλής οικογένειας, που έδωσε τη ζωή του στον αγώνα για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.

Κυριακή, 26 Φεβρουαρίου 2017

Η ΟΜΗΡΙΑ ΤΩΝ ΠΕΝΤΕ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΩΝ ΣΕ ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ

*Οι κρατούμενοι στρατηγοί. Όρθιοι από αριστερά, Γεώργιος Κοσμάς, Κωνσταντίνος Μπακόπουλος,  Αλέξανδρος Παπάγος, Ιωάννης Πιτσίκας, Παναγιώτης Δέδες. 
Καθιστοί ο Δεκανέας Ν. Δρίβας και ο στρατιώτης Β. Δημητρίου. 




 Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Πατιαλιάκας



Μετά τη συγκρότηση των πρώτων αντιστασιακών οργανώσεων ΕΔΕΣ, ΕΑΜ και Ελληνικός Στρατός το φθινόπωρο του 1941, αλλά και άλλων αργότερα, κατά των κατοχικών στρατευμάτων και τις πρώτες συγκρούσεις του ΕΑΜ κατά των άλλων, ο Αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος και οι Αντιστράτηγοι του Ελληνο-Ιταλικού και του Ελληνο-Γερμανικού πολέμου Ιωάν. Πιτσίκας, Δημ. Παπαδόπουλος, Παναγ. Δέδες, Γεωρ. Κοσμάς και Κων. Μπακόπουλος το βράδυ της 20ης Μαΐου 1943 συγκεντρώθηκαν στην οικία του πρώτου.
Ο Παπάγος ανακοίνωσε το σκοπό της συγκέντρωσης και ανέπτυξε τους λόγους για τους οποίους τόσο από εθνικής άποψης, όσον και από άποψης ασφαλείας στο εσωτερικό της χώρας, θα έπρεπε όλοι οι Αντιστράτηγοι να συμφωνήσουν να ενωθούν και να συνεργασθούν για την ένωση και οργάνωση κάτω από τις διαταγές τους όλων των Μονίμων Αξιωματικών και Υπαξιωματικών, μη αποκλειομένων και των Εφέδρων Αξιωματικών.

Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017

Το χρονικό των Γενικών Αρχείων του Κράτους μέσα από εικόνες

ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
*Το χρονικό των Γενικών Αρχείων του Κράτους μέσα από εικόνες
Συγχαρητήρια επιστολή προς τον Ελευθέριο Βενιζέλο μετά την αποτυχημένη δολοφονική απόπειρα εναντίον του, Αθήνα 5 Δεκεμβρίου 1919





Γράφει η Λαμπρινή  Κουζέλη



Tον Νοέμβριο του 2014, στους χώρους του Ιδρύματος Ευγενίδου, κορυφώνονταν οι εορτασμοί για τα 100 χρόνια από την ίδρυση των Γενικών Αρχείων του Κράτους με την έκθεση «100 χρόνια Γενικά Αρχεία του Κράτους, 500 χρόνια ιστορία». Αν ένας θεσμός είναι το περιεχόμενό του, τα ΓΑΚ είναι το πρόσωπο της ελληνικής Ιστορίας μισής χιλιετίας που σκιαγραφείται παραστατικά στον κατάλογο της έκθεσης που κυκλοφορεί τώρα τυπωμένος από το Εθνικό Τυπογραφείο σε μια καλαίσθητη έκδοση.
Όσοι δεν επισκέφθηκαν την έκθεση το 2014 ξεφυλλίζοντας τον τόμο θα αποκτήσουν ακριβή εικόνα του περιεχομένου και της οργάνωσής της σε εννέα ενότητες, όπου μέσω επιλεγμένων τεκμηρίων καταγράφονταν οι πρώτες μορφές πολιτικής οργάνωσης του ελληνισμού, όψεις του Αγώνα για την Ανεξαρτησία (1821-1827), η θεμελίωση του νέου ελληνικού κράτους κατά τη διακυβέρνηση του Ιωάννη Καποδίστρια (1828-1832), η περίοδος της βασιλείας του Όθωνα (1833-1862) και οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού του ελληνικού κράτους (1863-1911).

Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2017

Η δύσκολη γέννηση της τηλεόρασης

*Η Ελένη Κυπραίου παρουσίασε την πρώτη εκπομπή της ελληνικής τηλεόρασης, 
στις 23 Φεβρουαρίου 1966.




Γράφει ο κ. ΠΑΥΛΟΣ ΤΣΙΜΑΣ*


Απόγευμα Τετάρτης, 23 Φεβρουαρίου 1966. Στα πεζοδρόμια της Αθήνας, στην Πατησίων, στην Κλαυθμώνος και όπου υπήρχαν καταστήματα ηλεκτρικών ειδών, κατά τις 6 μ.μ. οι περαστικοί σταματούσαν και άρχιζαν να σχηματίζουν μπροστά στις βιτρίνες με τις τηλεοράσεις μικρές ομάδες, που όλο και μεγάλωναν. Τα αθηναϊκά σπίτια που διέθεταν τέτοιες εξωτικές συσκευές, στην Αθήνα του 1966, δεν ήταν περισσότερα από χίλια. Κι αυτοί οι τηλεοπτικοί δέκτες περνούσαν τον βίο τους βουβοί, καθώς το μόνο σήμα που έφθανε στη μαυρόασπρη οθόνη τους ήταν μια κάρτα του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας, στο κανάλι 5, που πότε εμφανιζόταν και πότε χανόταν. Στο κανάλι 10, μια άλλη κάρτα, μ’ έναν δικέφαλο αετό, κράταγε θέση για ένα δεύτερο τηλεοπτικό πείραμα, την Τηλεόραση Ενόπλων Δυνάμεων.
Οι ακίνητες κάρτες έδωσαν για πρώτη φορά τη θέση τους σε κινούμενες εικόνες, εκείνο το απόγευμα της 23ης Φεβρουαρίου. Ήταν μια δύσκολη πρεμιέρα. Η τηλεόραση του ΕΙΡ εξέπεμπε με έναν ξένο πομπό, που της είχε δανείσει η ΔΕΗ, από ένα ξένο στούντιο, που της είχε παραχωρήσει ο ΟΤΕ, ένα πρόγραμμα από μικρά, αδιάφορα φιλμάκια που είχαν παραχωρήσει ξένες πρεσβείες. Και η εικόνα της ήταν «θαμπή και τρεμουλιαστή», όπως έγραφαν οι εφημερίδες της επομένης. Αλλά χιλιάδες Αθηναίοι παρακολούθησαν όρθιοι, μπροστά στις βιτρίνες το πρώτο δίωρο πρόγραμμα. Ο ενθουσιασμός αποδείχθηκε μεταδοτικός. Μέσα στις επόμενες 15 ημέρες είχαν πωληθεί περίπου 2.000 νέες συσκευές. Κατά κάποιο τρόπο, εκείνο το απόγευμα, σε εκείνες τις δύσκολες συνθήκες, γεννήθηκε η ελληνική τηλεόραση. Έπειτα από έναν ασυνήθιστα μακρύ και απίστευτα δύσκολο τοκετό, που κράτησε δύο δεκαετίες και είχε  όλα  τα χαρακτηριστικά ενός πολιτικού θρίλερ.

Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

Ο τελευταίος νεκρός αξιωματικός στη Μικρά Ασία

*Ο Δημήτριος Χατζίσκος, σε φωτογραφία του 1912, σημαιοφόρος τότε.




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Θεωρήθηκε, ο τελευταίος νεκρός αξιωματικός της άτυχης Μικρασιατικής Εκστρατείας. Πρόκειται για τον πλωτάρχη του Πολεμικού Ναυτικού Δημήτριο Χατζίσκο, που οι φίλοι και γνωστοί του τον αποκαλούσαν με το χαϊδευτικό Τάκης.  Ο Τάκης Χατζίσκος γεννήθηκε το 1888 στο Μαυρίλο, ανάμεσα στη Λαμία και το Καρπενήσι. Ανήκε στη μεγάλη οικογένεια των Χατζίσκων, η οποία πρόσφερε πολλά στην πατρίδα (Δημήτριος Χατζίσκος, αγωνιστής του 1821 και Πρόεδρος Βουλής το 1848 και το 1871, Νικόλαος Χατζίσκος Πρόεδρος Βουλής 1903-1904) .
Στο Πολεμικό Ναυτικό όπου κατετάγη το 1908, ο Τάκης Χατζίσκος είχε την εκτίμηση των συναδέλφων του, για τον ευθύ χαρακτήρα του, την καθαρότητα των ιδεών του, την φιλοπατρία του, αλλά και την πολεμική του δράση. Πήρε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους και στις κατοπινές πολεμικές εμπλοκές της χώρας μας ως το θάνατό του 1922.

Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2017

ΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ 16ης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1964


 *Η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου στη Βουλή






Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Πατιαλιάκας





Η Κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Παναγιώτη Πιπινέλη, που είχε σχηματισθεί στις 18 Ιουνίου 1963, μετά από την παραίτηση του μέχρι τότε Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή, παραιτήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 1963 και προκηρύχθηκαν βουλευτικές εκλογές για τη 3η Νοεμβρίου 1963 από υπηρεσιακή κυβέρνηση με Πρωθυπουργό τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου Στυλιανό Μαυρομιχάλη.

Τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών ήταν:  Ένωση Κέντρου 42,04% των ψήφων, έδρες 138. ΕΡΕ 39,37% των ψήφων, έδρες 130. ΕΔΑ 14,54% των ψήφων, έδρες 30 και Προοδευτικοί 3,74%, έδρες 2. Όπως συμπεραίνεται από τα αποτελέσματα η Ένωση Κέντρου χωρίς τη σύμπραξη άλλου κόμματος δεν μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση. Από την επομένη λοιπόν ο Βασιλεύς Παύλος άρχισε τις συσκέψεις με τους πολιτικούς Αρχηγούς και παρά την αρνητική άποψη του Κωνσταντίνου Καραμανλή ανέθεσε τον σχηματισμό κυβέρνησης στον Γεώργιο Παπανδρέου, παρότι δεν διέθετε την πλειοψηφία στη Βουλή.

Σάββατο, 11 Φεβρουαρίου 2017

Αγαθάγγελος: Η ψευδοπροφητεία, που θέρμαινε το Γένος

*Γκραβούρα με την εικόνα του Θεόκλητου Πολυειδή.



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Ο Θεόκλητος Πολυειδής, υπήρξε ένα ευσεβές τέκνο της Θράκης, που προσπάθησε με αμφιβόλου κύρους προφητείες, να θερμάνει τις προσδοκίες του Γένους για απελευθέρωση από τον Οθωμανικό ζυγό.
                Γεννήθηκε στην Αδριανούπολη περί τα τέλη του 17ου αιώνα Ο πατέρας του ήταν  εύπορος έμπορος. Βαφτίσθηκε και πήρε το όνομα Θεόδωρος. Φοίτησε στην φημισμένη σχολή του Ιωάννη Ζυγομαλά. Νέος σε ηλικία,  εκάρη μοναχός στη Μονή Ιβήρων του  Αγίου Όρους, όπου αργότερα ανακηρύχθηκε και ηγούμενός της. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο του έδωσε το οφφίκιο «μέγας αρχιμανδρίτης, μέγας εκκλησιάρχης του Αγίου Όρους και χωροεπίσκοπος Πολυανής και Βαρδάρων».

Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2017

11-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1949. Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

 *Η προτομή του υπερασπιστή της Φλώρινας, στρατηγού Νικόλαου Παπαδόπουλου "Παππού"



Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Πατιαλιάκας


 Με τις επιτυχείς επιχειρήσεις κατά της Καρδίτσας (11-13 Δεκεμβρίου 1948), Νάουσας (22-23 Δεκεμβρίου 1948) και Καρπενησίου (19 Ιανουαρίου- 8 Φεβρουαρίου 1949) τα ανταρτικά τμήματα εφοδιάστηκαν με τρόφιμα και υλικά, μετά από λαφυραγωγία και στρατολόγησαν εκατοντάδες πολιτών, ακόμα και ανήλικων αγοριών και κοριτσιών.
Μετά την αναπτέρωση του ηθικού τους η ηγεσία του ΚΚΕ αποφάσισε τη διεξαγωγή επιχείρησης κατά της Φλώρινας. Η επιχείρηση αυτή εντάσσονταν στο χειμερινό πρόγραμμα αντιπερισπασμού των ανταρτών και απέβλεπε στην εξασφάλιση του χώρου της πεδινής διάβασης της Φλώρινας για μελλοντικές επιθετικές ενέργειες καθώς και στην εγκατάσταση της προσωρινής κυβέρνησης στην πόλη.

Δευτέρα, 6 Φεβρουαρίου 2017

Η φωτιά που άλλαξε τη Θεσσαλονίκη

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ  http://www.kathimerini.gr/893480/article/politismos/polh/h-fwtia-poy-alla3e-th-8essalonikh
*Οι φλόγες έπληξαν αδιάκριτα μοντέρνες συνοικίες της παραλίας και της οδού Αγίας Σοφίας, ναούς, τζαμιά, δημόσια κτίρια, σχολεία, μεσαιωνικές σκεπαστές αγορές και δαιδαλώδεις φτωχογειτονιές.




Γράφει η ΓΙΩΤΑ ΜΥΡΤΣΙΩΤΗ



                «Το νέο σχέδιο της Θεσσαλονίκης είναι εντελώς έτοιμο. Ήδη έχουν χτιστεί αρκετά κτίρια ώστε να μην είναι δυνατή καμία αλλαγή. Στο εξής προχωράει η εφαρμογή του. Μένουν βέβαια τα δημόσια κτίρια, το Ταχυδρομείο είναι έτοιμο αλλά δεν υπάρχουν λεφτά. Το ίδιο και με το σχέδιο της Αθήνας, ο πόλεμος απορροφά τα πάντα [….] Η Θεσσαλονίκη με ενδιαφέρει πολύ και επιθυμώ να συνεχίσω να ασχολούμαι […]», έγραφε ο Γάλλος αρχιτέκτονας, πολεοδόμος και αρχαιολόγος Ερνέστ Εμπράρ στον φίλο και ομότεχνό του Ανρί Προστ, τον Ιούλιο του 1921.
Τέσσερα χρόνια είχαν περάσει από τη μεγάλη πυρκαγιά της 5ης Αυγούστου του 1917, που κατέστρεψε μέσα σε τριάντα δύο ώρες το σημαντικότερο τμήμα του ιστορικού κέντρου (120 εκτάρια) της Θεσσαλονίκης. Η ανοικοδόμηση της πόλης βάσει ριζικού ανασχεδιασμού είχε αρχίσει, απαλύνοντας σταδιακά τον πόνο χιλιάδων πληγέντων από τις οδυνηρές επιπτώσεις της ανείπωτης καταστροφής: κατεστραμμένα 9.500 κτίσματα σε 4.100 ιδιοκτησίες (μοντέρνες συνοικίες της παραλίας και της Αγίας Σοφίας, σκεπαστές αγορές, δαιδαλώδεις φτωχογειτονιές) και 77.000 άστεγοι (55.000 Εβραίοι, 10.000 μουσουλμάνοι, 10.000 χριστιανοί). Η πόλη από το 1921 και μετά θα μετατραπεί σε τεράστιο εργοτάξιο.
Έναν αιώνα συμπληρώνει φέτος η σύγχρονη Θεσσαλονίκη που αναδύθηκε μέσα από τις στάχτες. Στην επέτειο, διαλέξεις, εκδόσεις, εκθέσεις, θα ιστορήσουν το χρονικό της μεγάλης πυρκαγιάς, θα αναπλάσουν την ατμόσφαιρα της πόλης, πριν και μετά τη μεγάλη καταστροφή, ενώ οι ερευνητές θα επαναφέρουν θέματα που απασχολούν εδώ και χρόνια για τη μοναδική σε έκταση ανοικοδόμηση μεγάλης ελληνικής πόλης.

Παρασκευή, 3 Φεβρουαρίου 2017

Η άνοδος του Ανδρέα Παπανδρέου

*Καστρί, αρχές δεκαετίας του 1960. Γεώργιος, Ανδρέας και Γιώργος Παπανδρέου. Ο Ανδρέας, εκφράζοντας τις ριζοσπαστικοποιούμενες κεντροαριστερές μάζες, κάλυψε ένα ουσιαστικό κενό στο ελληνικό πολιτικό σύστημα.




Γράφει ο κ. ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ*



Η άνοδος και η μετέπειτα εδραίωση του Ανδρέα Παπανδρέου στην ελληνική πολιτική σκηνή είναι αδιαχώριστη των γεγονότων του Ιουλίου του 1965. Αυτή την περίοδο, που σφραγίζεται από μια μεγάλη κοινωνική κινητοποίηση με άξονα το σύνθημα «ποιος κυβερνά; ο λαός ή ο βασιλιάς;», του αποδίδεται ουσιαστικά το «χάρισμα» του ηγέτη.
Με λόγο λιτό, συναισθηματικά φορτισμένο και κατανοητό από όλους, ο ηγέτης της κεντροαριστερής πτέρυγας της Ενωσης Κέντρου (Ε.Κ.) Α. Παπανδρέου δίνει τη δική του ερμηνεία για τα γεγονότα, εξηγεί την κατ’ αυτόν βασική αιτία της ελληνικής κακοδαιμονίας, προσδιορίζει με σαφήνεια τον «εχθρό του λαού», το «κατεστημένο» και τους «ξένους» και προτείνει τη δική του υπερβατική λύση του ελληνικού προβλήματος.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...