Σάββατο, 19 Αυγούστου 2017

Πώς ο Π. Κουντουριώτης απέτρεψε… μονομαχίες, το 1914

*Ο Αρχηγός του Στόλου του Αιγαίου Παύλος Κουντουριώτης



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Οι μονομαχίες υπήρξαν ένα βάρβαρο και ακατανόητο αιματηρό έθιμο. Στο έθιμο αυτό, κατά τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα, ενέδωσαν και πολλοί αξιωματικοί, πολιτικοί, και άλλοι αξιόλογοι άνδρες, με τραγικά επακόλουθα. Το 1914, επιχειρήθηκε η εμπλοκή σε μονομαχία, ακόμα και του αντιναυάρχου τότε Παύλου Κουντουριώτη, για γελοία αιτία, αλλά αυτός, άνθρωπος σοβαρός και συνετός, δεν ενέδωσε στην πρόκληση αψίκορου μονομάχου, απόστρατου αξιωματικού του Ναυτικού.
Πώς ακριβώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα εκείνων των ημερών;
Προς τα τέλη Μαρτίου 1914 είχε προκύψει ζήτημα προαγωγής πέντε πλοιάρχων των Ι. Δαμιανού, Π. Γκίνη, I. Βρατσάνου, Ανδρ. Μιαούλη και Φ. Κανελλόπουλου. Ο υπουργός Ναυτικών είχε στείλει στους υπουργούς αντίγραφα όλων των εγγράφων που σχετίζονταν μα αυτές τις κρίσεις, καθώς είχαν διατυπωθεί και διάφορες μομφές εναντίον τους, απότοκοι κυρίως πολιτικών ανταγωνισμών και προσωπικών φιλοδοξιών.
*Από την εφημερίδα "Έθνος"

Οι μομφές κατά των πλοιάρχων


Για τον πλοίαρχο Ι. Δαμιανό είχε διατυπωθεί η μομφή ότι κατά τη διοίκηση ήταν… καχύποπτος! Για τον Φ. Κανελλόπουλο είχε λεχθεί ότι επιδίωξε να παραμείνει στη Γερμανία επιστατώντας στην ναυπήγηση του νέου πλοίου «Ντρέντνωτ» που είχε παραγγείλει η Ελλάδα, για να μην πάρει μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους αν και είχε τοποθετηθεί κυβερνήτης θωρηκτού. Αποδείχθηκε όμως ότι κρατήθηκε στη Γερμανία με εντολή του πρώην υπουργού Ναυτικών Νικολάου Στράτου, που θεωρούσε ότι οι υπηρεσίες του Κανελλόπουλου στη Γερμανία ήταν πολύτιμες και σημαντικές. Για τον Ι. Βρατσάνο είχε διατυπωθεί η μομφή από τον ναύαρχο Κουντουριώτη ότι «απέτυχεν εν τη διοικήσει του υπ’ αυτόν στολίσκου των αντιτορπιλλικών». Ο Βρατσάνος απαντούσε μεταξύ άλλων ότι εξασφάλισε την ασφάλεια του στόλου στο Αιγαίο κυρίως με περιπολίες προ των Στενών των Δαρδανελίων και ότι διευκόλυνε την μεταφορά Βουλγαρικού στρατού στο Δεδέαγατς (σημερινή Αλεξανδρούπολη) στο Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο.  Έδρασε επίσης με το πλοίο «Βέλος» στην καταδίωξη του «Μετζητιέ» ότι βγήκε από τα Στενά, μετείχε στην απελευθέρωση της Μυτιλήνης  κ.λπ.  Στον Α. Μιαούλη καταλογίσθηκε ότι είναι μεν καλός ναυτικός και θαρραλέος αξιωματικός «αλλά δεν επέδειξε πρωτοβουλία εν ταις ενεργίαις του».Ο ίδιος απέρρριπτε αυτή την κατηγορία και αντιπαρέτασσε τις συμμετοχές του σε συγκεκριμένες ναυμαχίες των Βαλκανικών Πολέμων(π.χ ο αποκλεισμός των ακτών της Ηπείρου, ο έλεγχος της Αδριατικής κ.λπ.). Ο Μιαούλης εξέφραζε παράπονα γιατί κρίθηκε υπερβολικά αυστηρά ώστε να μην κριθεί άξιος προαγωγής. Ο μοίραρχος Π. Γκίνης κατηγορήθηκε ότι έκανε κακούς ελιγμούς στις ναυμαχίες και απομακρύνονταν από τον «Αβέρωφ» κατηγορίες που τις απέρριπτε ο ίδιος, επικαλούμενος και έγγραφα του Κουντουριώτη, ο οποίος μάλιστα του είχε αναθέσει τον Σεπτέμβριο του 1913, τη διοίκηση του στόλου της Θράκης.
*Ο πλοίαρχος Ιωάννης Βρατσάνος 

Λίγες μέρες νωρίτερα, ο απόστρατος πλωτάρχης Λυκούργος Τσουκαλάς είχε καταγγείλει σκάνδαλο στην προμήθεια γαιανθράκων, που διατάχθηκε να ερευνήσει ο συνταγματάρχης Πεζικού Γκιόκας. Το Ναυτικό μετά τους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους ζούσε μια πρωτοφανή αναστάτωση.
Τελικά η ένταση των ημερών εκείνων ξέσπασε σε ένα προσωπικό επεισόδιο. Στο Καφενείο Ζαχαράτου, αντάλλαξαν κατά τον Τύπο, βαριές κουβέντες ο παραιτημένος πλωτάρχης Λυκούργος Τσουκαλάς και ο βουλευτής Ψαρών Δημήτριος Βρατσάνος.
Ήταν φανερό, πως το επεισόδιο αυτό δεν ήταν άσχετο με το πρόβλημα που δημιουργήθηκε στο Πολεμικό Ναυτικό, εκείνες τις μέρες.
Ο Τσουκαλάς ρωτήθηκε από δημοσιογράφο της εφημερίδας «Έθνος» τι ακριβώς συνέβη και έδωσε την ακόλουθη εξήγηση:
-Ο βουλευτής Ψαρών κ. Βρατσάνος, που με είδε, μου ανακοίνωσε εκ μέρους του αδελφού, του πλοιάρχου Μαν. Ματθαιόπουλου, ότι αυτός δεν αναμίχθηκε καθόλου σε διώξεις αξιωματικών ούτε σε προβιβασμούς. Και αυτό τα βεβαίωσε με το λόγο της τιμής του. Τότε εγώ του απάντησα ότι ο Ματθαιόπουλος λέει αναλήθειες, γιατί αυτός είναι από τους πρώτους υποκινητές όλων των προγραφών των αξιωματικών για να προβιβασθεί αυτός «ο εν Αθήναις και εν αυτοκινήτοις διελθών ολόκληρον τον χρόνον του πολέμου, προβιβασθείς πλοίαρχος κατ’ εκλογήν , παρασημοφορηθείς μάλιστα δις καταπατήσας ούτω τα δικαιώματα των θαλασσοπνιγομένων και κινδυνευόντων αξιωματικών». Και επειδή μου τα είπε αυτά βεβαιώνοντας με το λόγο της τιμής του, είναι ψεύτης και άτιμος. Ο Βρατσάνος ζήτησε την άδεια να τα μεταφέρει αυτά. Και του επέτρεψα να τα μεταφέρει. Τίποτα άλλο δεν συνέβη μεταξύ εμού και του κ. Βρατσάνου.
*Μονομανία για μονομαχία!!!

Ο Τσουκαλάς δεν σταμάτησε και πρόσθεσε και άλλα:
-Τον κ.Ματθαιόπουλο, πλοίαρχο του Βασιλικού Ναυτικού, άλλοτε τον είχα χαστουκίσει δύο φορές! Διότι με έβριζε αν και ήμουνα απών και αρνήθηκε να μονομαχήσει μαζί μου. Τελικά μονομαχήσαμε χωρίς αποτέλεσμα, γιατί πυροβολήσαμε στον αέρα. Μετά από τη μονομαχία αυτή συμφιλιωθήκαμε, αλλά ο κ. Ματθαιόπουλος επανέλαβε την τακτική του να με καθυβρίζει. Του παρήγγειλα ότι θα τον δείρω και ότι με ένα φιαλίδιο βερνικιού θα τον μουντζουρώσω! Από τότε κρύβονταν από μένα. Μετά την παρέλευση χρόνου διορίσθηκε ύπαρχος στον «Αβέρωφ» αλλά με έκθεση του Αρχηγού του Στόλου κρίθηκε διοικητικά ανεπαρκής. Τέθηκε σε πρόσκαιρη αργία κατά τον πόλεμο και τελικά διορίσθηκε αρχηγός του επιτελείου του υπουργείου Ναυτικών, μένοντας στην Αθήνα. Κατασυκοφάντησε αξιωματικούς. Είχα αποφασίσει να τον φτύσω και του το διαμήνυσα. Έκτοτε κρύβεται και προσπαθεί αναληθώς να βεβαιώσει ότι δεν αναμίχθηκε καθόλου στις διώξεις εναντίον μου.
*Ο υπουργός Ναυτικών Κωνσταντίνος Δεμερτζής

Η παρέμβαση του υπουργού Ναυτικών Κ. Δεμερτζή


Εν τω μεταξύ ο υπουργός των Ναυτικών Κωνσταντίνος Δεμερτζής, μόλις έλαβε γνώση των δημοσιευμάτων και ενθυμούμενος ότι οι εκάστοτε προκλήσεις του πλωτάρχη Λυκ. Τσουκαλά προέρχονται από την πρόθεσή του να διαταράξει την τάξη στο Βασιλικό Ναυτικό κατάρτισε αμέσως ένα ειδικό συμβούλιο από τους αντιναύαρχο Καρ αρχηγό και γενικό επιθεωρητή του Στόλου, αντιναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, αρχηγό του Στόλου του Αιγαίου και τους πλοιάρχους Δ. Παπαχρήστο, Ι. Ηπίτη και Α. Βλαχόπουλο, στο οποίο υπέβαλε το ερώτημα: Αν επιτρέπεται στους αξιωματικούς του Ναυτικού να παρέχουν οποιαδήποτε ικανοποίηση σε οποιεσδήποτε προκλήσεις του Τσουκαλά.
Το συμβούλιο αποφάνθηκε ότι δεν επιτρέπεται στους προκαλούμενους από τον απόστρατο πλωτάρχη Τσουκαλά να θεωρήσουν τις επιθέσεις του προσβλητικές και δυνάμενες να τους υποχρεώσουν να ζητήσουν ικανοποίηση. Με άλλα λόγια τους απαγόρευε να ενδίδουν στις προκλήσεις για μονομαχία!!!
Από την πλευρά της η εφημερίδα «Εμπρός» διερωτήθηκε, τι έννοια έχει αυτή η ενέργεια του υπουργείου, αφού υπήρχε ποινικός νόμος που απαγόρευε την μονομαχία. Και εάν ήταν ορθό να συγκροτηθεί αυτό το συμβούλιο, από πρόσωπα, που ήταν γνωστό ότι είχαν εχθρικές  απόψεις έναντι του απόστρατου πλωτάρχη;
*Ο πλοίαρχος Π .Γκίνης


Ο Τσουκαλάς ήθελε να μονομαχήσει


Επέμενε σε μονομαχία ο Τσουκαλάς και στις 2 Απριλίου 1914 δημοσίευσε στο «Χρόνο» άρθρο με το οποίο χαρακτήριζε τον τέως επιτελάρχη Μ. Ματθαιόπουλο δειλό και ανάξιο προαγωγής και παρασημοφορίας. Το υπουργείο Ναυτικών επικαλέσθηκε την απόφαση του συμβουλίου, ότι δεν επιβάλλεται στους προκαλούμενους από τον Τσουκαλά αξιωματικούς να θεωρούν ότι προσβάλλονται και να καταφεύγουν σε μονομαχία. Ο Τσουκαλάς θεώρησε το ανακοινωθέν προσβλητικό και έστειλε μάρτυρες στον υπουργό ζητώντας «ικανοποίησιν δια των όπλων»!
Μάλιστα μόλις δημοσιεύθηκε το ανακοινωθέν του ειδικού συμβουλίου, ασυγκράτητος ο Τσουκαλάς και θεωρώντας ότι θίγεται,  απέστειλε προς τον υπουργό Δεμερτζή, τους κ. Κωνσταντίνο Κουμουνδούρο βουλευτή Μεσσηνίας και Μανούσο Δερλερέ, πρώην βουλευτή ως μάρτυρες ζητώντας εξηγήσεις για το ανακοινωθέν!
Οι δύο μάρτυρες επισκέφθηκαν το Δεμερτζή και ανέπτυξαν την εντολή που τους έδωσε ο Τσουκαλάς, ζητώντας ικανοποίηση, αλλά και ορισμό μαρτύρων για μονομαχία. Ο Δεμερτζής τους απάντησε με ευγένεια, ότι πέρα από το ανακοινωθέν, δεν μπορεί ο ίδιος να δώσει οποιαδήποτε ικανοποίηση για ενέργεια που ανάγονταν στην εκτέλεση του καθήκοντός του ως υπουργού των Ναυτικών. Τους παρέδωσε μάλιστα και σχετική επιστολή. Οι Κουμουνδούρος και Δερλερές με επιστολή τους ενημέρωσαν τον Τσουκαλά θεωρώντας λήξασα την αποστολή τους.
*Ο Παύλος Κουντουριώτης

Προκαλείται σε μονομαχία και ο Π. Κουντουριώτης


Ο Τσουκαλάς δεν υποχωρούσε.  Έτσι έστειλε μάρτυρες στον Παύλο Κουντουριώτη, τους αξιωματικούς Κωνσταντινίδη και Λεωνίδα Λαπαθιώτη και τους έφεδρους αξιωματικούς Β. Μιχαλέα και Σ. Δηλιγιάννη στον πλοίαρχο Βλαχόπουλο, επειδή μετείχαν στο ειδικό συμβούλιο. Ο Βλαχόπουλος δεν βρέθηκε από τους μάρτυρες.
Στις 2 Απριλίου ένα ακόμα απροσδόκητο επεισόδιο, όξυνε περαιτέρω τα πνεύματα στο Ναυτικό.
Ο αντιναύαρχος Κουντουριώτης συναντήθηκε τυχαία προ του υπουργείου Ναυτικών με τον απόστρατο αντιπλοίαρχο Ανδρέα Λόντο. Ο Λόντος δεν χαιρέτισε τον Κουντουριώτη και ο Κουντουριώτης του έκανε παρατήρησε ενώ κατά την εφημερίδα «Εμπρός» (2 Απριλίου 1914) ταυτόχρονα με τις παρατηρήσεις «εκίνησε την χείρα απειλητικώς». Κατά την «Ακρόπολι» ο Κουντουριώτης «θυμωθείς ένεκα τούτου επέπληξε τον Λόντον».
Ο Λόντος θεωρώντας τον εαυτό του προσβεβλημένο όρισε μάρτυρες τον συνταγματάρχη του Μηχανικού Κωνσταντινόπουλο και τον υποφαρμακοποιό Τόμπρο, οι οποίου επισκέφθηκαν τον Παύλο Κουντουριώτη. Αυτός, του αντιμετώπισε με ευγένεια και τους εξήγησε  ότι με την παρατήρηση που έκανε στον Λόντο, όταν δεν τον χαιρέτισε, δεν είχε καμιά πρόθεση να τον προσβάλει. Απλώς φέρθηκε ως ανώτερος κατά τον βαθμό.
Έτσι το επεισόδιο θεωρήθηκε λήξαν.
Ο Τσουκαλάς όμως δεν σταματούσε. Στις 4 Απριλίου… συγκάλεσε συμβούλιο τιμής (!) με τους αντιστράτηγους Κωνσταντίνο Σμολένσκη και Κωνσταντινίδη, τον υποναύαρχο Θ. Θεοχάρη και το συνταγματάρχη Πυροβολικού Λεωνίδα Λαπαθιώτη. Από συμβούλιο αυτό ο Τσουκαλάς ζήτησε γνώμη σχετικά με το ζήτημα που δημιούργησε ο Δεμερτζής! Το συμβούλιο αυτό συνεδρίασε, συνέταξε σχετικό πρωτόκολλο και αποφάνθηκε ότι το πρωτόκολλο Δεμερτζή είναι παρά τους κώδικες της μονομαχίας και τους κοινωνικούς κανόνες «και είναι «μηδέν» μηδεμίαν έχον σημασίαν»!!!
Μετά από όλα αυτά, ο απτόητος Τσουκαλά δήλωσε στους δημοσιογράφους:
-Για την ιστορία αυτή, η οποία βεβαίως δεν είναι ευχάριστη, οποιαδήποτε λύση και αν δοθεί, εγώ δεν έχω καμιά ευθύνη, γιατί την δημιούργησε ο ίδιος ο κ. Δεμερτζής και το μίσος εναντίον μου ορισμένων γνωστών αξιωματικών, το οποίο κατά τις τελευταίες μέρες εντάθηκε λόγω της παρέμβασής μου στο ζήτημα των ναυτικών προγραμμάτων και των προμηθειών του ναυτικού.
*Ο πλοίαρχος Σοφοκλής Δούσμανης (Αρχείο Ε.Λ.Ι.Α.)

Το «Έθνος» (5 Απριλίου) σε σχόλιο του έγραφε: «Το νέον συμβούλιον εκ στρατηγών απεφάνθη αδιστάκτως υπέρ του κ. Τσουκαλά. Και ούτω δημιουργείται νυν νέα όλως κατάστασις. Τι φρονεί τώρα ο κ. υπουργός επί των Ναυτικών; Δεν νομίζει ότι έσπευσε πολύ προβαίνων εις ενέργειαν παρ’ ουδενός εθίμου ενδεικνυομένην; Είναι χείριστον το έθος των μονομαχιών. Και θα εχαιρετάτο μετ’ ενθουσιασμού η δρακοντία ενέργεια του υπουργού εκείνου, όστις θα εξερρίζωνεν από την χώραν μας τον βάρβαρον μεσαιωνικόν θεσμόν.  Αλλ’ εφ’ όσον η μονομαχία επιτρέπεται ουσιαστικώς, οι όροι της αξιοπρεπείας και του κύρους εκείνων ιδία, οίτινες φέρουσι τας επωμίδας του αξιωματικού, επιβάλλουν να μην κωφεύουσιν κατά των προκλήσεων! Ο κ. Δεμερτζής είναι ευθύς πολιτευτής και άγεται παρά των αρίστων διαθέσεων. Αλλά και αυτός δεν ηδυνήθη να γίνη κύριος της εν τω ναυτικώ καταστάσεως, ήτις προ παντός επιβάλλει προφύλαξιν από τας πλαγίας εισηγήσεις και απόλυτον αμεροληψίαν».
*Ο προαχθείς πλοίαρχος Ιωάννης Ηπίτης


Οι προαγωγές των πλοιάρχων


Τελικά συνήλθε στις 17 Απριλίου το υπουργικό συμβούλιο και ασχολήθηκε με την προαγωγή των πλοιάρχων σε υποναυάρχους. Μετά από μακρά συζήτηση αποφασίσθηκε η προαγωγή των Ι. Δαμιανού και Π. Γκίνη σε υποναυάρχους που συγχρόνως τέθηκαν σε διαθεσιμότητα. Προήχθησαν σε υποναυάρχους ο Δ. Παπαχρήστου, Ι. Ηπίτης, Σοφ. Δούσμανης και ο Ανδρ. Μιαούλης. Οι πλοίαρχοι Βρατσάνος και Κανελλόπουλος κρίθηκαν στάσιμοι. Τα σχετικά διατάγματα υπογράφηκαν από το βασιλιά Κωνσταντίνο και δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Εν τω μεταξύ με υπουργική απόφαση τοποθετήθηκε ως αρχηγός του Ναυτικού Επιτελείου ο πλοίαρχος Παπαχρήστος αντί του  ισόβαθμού του Ματθαιόπουλου, που τοποθετήθηκε σε άλλη θέση. Στο Ναυτικό Επιτελείο τοποθετήθηκε ο πλωτάρχης Πανάς και ο κ. Κλεομένους απεστάλη στην αλλοδαπή για την παραλαβή παραγγελθέντων τηλεβόλων.
*Ο προαχθείς πλοίαρχος Δ. Παπαχρήστος 

Πάντως ο Τσουκαλάς, δεν έπαψε να αρθρογραφεί και να βλέπει παντού σκάνδαλα. Στις 10 Απριλίου στην «Ακρόπολι» δημοσίευσε άρθρο με το οποίο υποστήριζε ότι η παραγγελία θωρηκτού τύπου Λερέν στη Γαλλία παραδοτέου σε τέσσερα χρόνια, θα πρόκειται για  «απηρχαιωμένον, γεγηρακός, και παλαιοσιδηρικόν, παρατεινομένης επ’ άπειρον της κατά θάλασσαν υπεροπλίας της Τουρκίας …».
Το Ναυτικό έζησε ημέρες δοκιμασίας και εσωτερικής αναστάτωσης. Ευτυχώς η σοφία του Παύλου Κουντουριώτη και άλλων σωφρόνων αξιωματικών, δεν επέτρεψαν να γίνουν οι άσκοπες μονομαχίες…


Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



ΠΗΓΕΣ:
«ΕΘΝΟΣ», «ΕΜΠΡΟΣ», «ΝΕΑ ΗΜΕΡΑ», «ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ», «ΕΣΤΙΑ» «ΚΑΙΡΟΙ» Απριλίου 1914


Πέμπτη, 17 Αυγούστου 2017

Η φυλάκιση του Ανδρέα Παπανδρέου

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ    http://www.kathimerini.gr/922542/article/epikairothta/politikh/h-fylakish-toy-andrea-papandreoy
*24 Δεκεμβρίου 1967. Μετά την απελευθέρωσή του, ο Ανδρέας Παπανδρέου φθάνει στο σπίτι του. Από αριστερά, η μητέρα του Σοφία Μινέικο, τα παιδιά του Νίκος, Γιώργος, Ανδρέας και Σοφία, η σύζυγός του Μαργαρίτα και ο Γιώργος Κατσιφάρας. Πίσω από τον Ανδρέα, ο Αντώνης Στρατής.





Του κ. ΣΠΥΡΟΥ ΔΡΑΪΝΑ*



Στην ταραχώδη πολιτική καριέρα του Ανδρέα Παπανδρέου, η σύλληψή του τις πρωινές ώρες της 21ης Απριλίου 1967 αποτελούσε «ώρα μηδέν». Στα τρία χρόνια που προηγήθηκαν, ο αμφιλεγόμενος πολιτικός αναδείχθηκε σε κεντρικό παράγοντα στις εκρηκτικές πολιτικές συγκρούσεις- με τη μοναρχία, τις αμερικανικές διπλωματικές και μυστικές υπηρεσίες και τις συνωμοτικές ομάδες Ελλήνων αξιωματικών- οι οποίες κατέληξαν στη βίαιη ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύματος της χώρας. Η απομόνωσή του στις Φυλακές Αβέρωφ, όπου θα μείνει για σχεδόν εννέα μήνες, του στέρησε το κεντρικό στοιχείο της ταυτότητάς του ως κινητήριας δύναμης στα πολιτικά δρώμενα.
Παραδόξως, η ίδια η πολιτική ακινητοποίηση του Παπανδρέου τον καθιστούσε σημαντικό παράγοντα στις πολιτικές διεργασίες που θα καθόριζαν τη μοίρα της παπαδοπουλικής χούντας στον πρώτο χρόνο της στην εξουσία, ιδιαίτερα στις ζωτικής σημασίας σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μάλιστα, από τις πρώτες ώρες μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος, η σύλληψη του Ανδρέα Παπανδρέου υπήρχε αγκάθι στο πλευρό της κυβέρνησης Τζόνσον των ΗΠΑ.

Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

“Θεσσαλονίκη 1917: H Φωτιά που Γέννησε μια Πόλη”

*Παντού αποκαΐδια





*Το ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη 
Γρηγόρη Βαρδαρινού
στην 82η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης



Ταξίδι ενός αιώνα πίσω στο παρελθόν επιχειρεί το ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη Γρηγόρη Βαρδαρινού, το οποίο αφορά την πυρκαγιά που έπληξε την πόλη της Θεσσαλονίκης τον Αύγουστο του 1917 και αποτέλεσε τον καταλυτικό παράγοντα για την διαμόρφωση της πόλης όπως την γνωρίζουμε σήμερα.
Το ντοκιμαντέρ αναβιώνει τα γεγονότα της πιο καταστροφικής πυρκαγιάς στην ιστορία της Θεσσαλονίκης και τον τρόπο με τον οποίο η πόλη ξαναγεννήθηκε μέσα από τις στάχτες της.

Τετάρτη, 9 Αυγούστου 2017

Το αντικίνημα του Κωνσταντίνου το 1967

 ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ     

*13.9.1967: Η ηγεσία της χούντας υποδέχεται στο αεροδρόμιο του Ελληνικού τον Κωνσταντίνο, 
ο οποίος επιστρέφει από τις ΗΠΑ.





Του κ. ΑΝΤΩΝΗ ΚΛΑΨΗ*



Η επικράτηση του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967 έφερε τον νεαρό βασιλιά Κωνσταντίνο Β΄, ο οποίος μόλις είχε συμπληρώσει τρία χρόνια από την ανάρρησή του στον θρόνο, αντιμέτωπο με ένα τετελεσμένο γεγονός που αδυνατούσε να ελέγξει. Η χούντα είχε επιβληθεί όχι από την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία ήταν πιστή στο Στέμμα και διατηρούσε ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας μαζί του, αλλά από αξιωματικούς που βρίσκονταν χαμηλότερα στην ιεραρχία και είχαν κατορθώσει να κινηθούν πολύ αποτελεσματικά στα παρασκήνια.
Επρόκειτο για πρόσωπα τα οποία βρίσκονταν μακριά από το βασιλικό περιβάλλον και ήταν εν πολλοίς άγνωστα στον Κωνσταντίνο. Η εχθρική ατμόσφαιρα που επικράτησε κατά τη διάρκεια των πρώτων επαφών του με τα μέλη της ηγετικής τριανδρίας των πραξικοπηματιών, η οποία αποτελούνταν από τον ταξίαρχο Στυλιανό Παττακό και τους συνταγματάρχες Γεώργιο Παπαδόπουλο και Νικόλαο Μακαρέζο, ήταν απολύτως ενδεικτική. Με την ενέργειά τους τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου, όχι μόνο είχαν διασαλεύσει τη συνταγματική τάξη, αλλά είχαν κατορθώσει να καταστήσουν τον Κωνσταντίνο υποχείριό τους. Επιλέγοντας να ορκίσει την πρώτη χουντική κυβέρνηση, στην οποία υπουργικά χαρτοφυλάκια ανέλαβαν και οι τρεις ηγέτες του πραξικοπήματος, ο βασιλιάς αποδέχθηκε την ήττα του και προσυπέγραψε τη συνθηκολόγησή του, θέτοντας ως μοναδικό όρο τη μη ανάληψη της πρωθυπουργίας από στρατιωτικό: στη βάση αυτού του συμβιβασμού, πρωθυπουργός ορκίστηκε ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Κόλλιας.

Κυριακή, 6 Αυγούστου 2017

Το «μαύρο» Πάσχα του 1914 στην Ανατολική Θράκη


*Καταυλισμός προσφύγων της Ανατολικής Θράκης στη Θεσσαλονίκη, το 1914 



Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


                Ο διωγμός των Ελλήνων της Θράκης (αλλά και της Μικράς Ασίας) το 1914, έχει όλα τα στοιχεία για να πάρει χαρακτηρισμούς όπως Γενοκτονία ή Εθνοκάθαρση. Έτσι λοιπόν σήμερα, όταν εξιστορούμε πτυχές των θλιβερών εκείνων γεγονότων, αποφεύγουμε ενδεχομένως να προβάλλουμε όρους με βαριά νομική σημασία, αλλά δεν παύουμε να έχουμε την άποψη ότι οι Τούρκοι συμπεριφέρθηκαν τότε με πρωτοφανή βαρβαρότητα, ξεριζώνοντας τους Έλληνες.
                Ένα μέρος του συνολικού δράματος, θα επιχειρήσουμε σήμερα με βάση της ειδησεογραφία των ημερών εκείνων, να περιγράψουμε. Δεν είναι επιτρεπτό η λήθη να λειτουργεί συγχωρητικά για όσους διέπραξαν πολιτικά και ποινικά αδικήματα, πρωτοφανούς σκληρότητας.
                Οι Νεότουρκοι με την επανάσταση του 1908, έδωσαν στη διεθνή κοινότητα ένα πρόσωπο αρκούντως πολιτισμένο και ευρωπαϊκό, που παρέσυρε τα υποταγμένα έθνη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία να πιστέψουν ότι θα αποκτήσουν πολιτικά δικαιώματα. Γρήγορα όμως λειτούργησε η εθνική αφύπνιση των Τούρκων, που συνέβαλε στην εντελώς εχθρική αντιμετώπιση των μειονοτήτων. Στο στόχαστρο βρέθηκαν βασικά οι Έλληνες (Θράκες, Μικρασιάτες, Πόντιοι) οι Αρμένιοι και οι Ασσύριοι.
Στην αρχή του 1914 είχαν γίνει μεταναστεύσεις Μουσουλμάνων της Σερβίας, της Βουλγαρίας και της Ελλάδας προς τη Μικρά Ασία, υποκινημένες από την Νεοτουρκική κυβέρνηση. Αυτό το γεγονός υπήρξε η αιτιολογία της τουρκικής κυβέρνησης, σε συνδυασμό με την αναμενόμενη είσοδο της Τουρκίας στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο, να εκδιώξει τους Έλληνες.

Δευτέρα, 31 Ιουλίου 2017

Η ελληνοτουρκική κρίση του Νοεμβρίου 1967

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ  http://www.kathimerini.gr/920606/article/epikairothta/ellada/h-krish-toy-noemvrioy-1967

*14 Νοεμβρίου 1967. Άνδρες της Εθνικής Φρουράς εισέρχονται στο χωριό Άγιος Θεόδωρος, νότια της Λευκωσίας. Την επομένη, η περιοχή έγινε θέατρο σφοδρών συγκρούσεων μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.





Του κ. ΣΩΤΗΡΗ ΡΙΖΑ*


Η αποτυχία της ελληνοτουρκικής συνάντησης κορυφής του Έβρου τον Σεπτέμβριο 1967 αντιμετωπίστηκε από το ελληνικό στρατιωτικό καθεστώς με μια αυτοσχέδια πολιτική «πυγμής», που αποσκοπούσε στην ανάδειξη της ένωσης ως κεντρικού θέματος της ατζέντας του Κυπριακού.
Δημοσιεύματα στον Τύπο, δημόσιες δηλώσεις και επισκέψεις κορυφαίων παραγόντων της δικτατορίας στη Μεγαλόνησο εντάσσονταν στο πλαίσιο αυτό. Αν αυτά συνέτειναν στη χειροτέρευση της ατμόσφαιρας στο Κυπριακό, η στρατιωτική επιχείρηση της Εθνικής Φρουράς στον τουρκοκυπριακό θύλακο Κοφίνου- Αγίων Θεοδώρων στις 15-16 Νοεμβρίου αποτέλεσε την αφετηρία μιας κρίσης που οδήγησε στα πρόθυρα ελληνοτουρκικού πολέμου. Αυτός αποφεύχθηκε μόνο με την εξασθένηση της ελληνικής θέσης στην Κύπρο.

Κυριακή, 30 Ιουλίου 2017

Για τους Θρακιώτες που ασχολούνται με την ποίηση: Κώστας Θαλλίδης



Ο Κώστας Θαλλίδης είναι ένας μάλλον άγνωστος ποιητής, αλλά ένα ποίημά του έγινε πανελληνίως γνωστό κάποτε.
Γεννήθηκε στη Σωζόπολη της Ανατολικής Ρωμυλίας το 1816 και το οικογενειακό του όνομα ήταν Μαστρονικολάκογλου.
Ποικίλοι κίνδυνοι για τη ζωή του, τον ανάγκασαν να καταφύγει στην Αθήνα και στον Πειραιά. Όταν ανακαλύφθηκε το ταλέντο του στη μουσική και στην ποίηση η βασίλισσα Αμαλία τον έστειλε στην Ιταλία, όπου ο Θαλλίδης σπούδασε εφτά χρόνια μουσική, από το 1840 έως το 1847. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, προσελήφθη ως γραμματέας και μουσικός στα Ανάκτορα του Όθωνα, όπου υπηρέτησε δώδεκα χρόνια. Παράλληλα έγραφε ποιήματα και τα μελοποιούσε ο ίδιος. Μελοποιούσε επίσης εκκλησιαστικά άσματα, γιατί γνώριζε και βυζαντινή μουσική.
Τελικά τον συκοφάντησαν ότι τα ποιήματά του αφορούσαν την βασίλισσα.  Έτσι ο Θαλλίδης αναγκάσθηκε να φύγει από τα Ανάκτορα. Προσβλήθηκε από στηθικό νόσημα και αποφάσισε να επιστρέψει στη Σωζώπολη, όπου μετά από 33 ημέρας, την παραμονή των Χριστουγέννων του 1861 πέθανε και ετάφη στο νεκροταφείο του Αγίου Ζωσίμου.
Για να γνωρίσετε τον Κώστα Θαλλίδη παραθέτω και ένα δημοσίευμα της εφημερίδας ΕΣΤΙΑ της 19ης Ιουνίου 1936.


Πέμπτη, 27 Ιουλίου 2017

Η οπλαρχηγός Κωστακίτσαινα των Βαλκανικών Πολέμων

*Η Κωστακίτσαινα, σε φωτογραφία των αρχών του 1913





*Μια άγνωστη ηρωίδα της Ηπείρου




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Η Κωστακίτσαινα, είναι μια λαμπρή, ανιδιοτελής και σεμνή ηρωίδα της Ηπείρου. Έδρασε ως οπλαρχηγός εθελοντικού σώματος του χωριού Γεωργάνοι Ιωαννίνων, στη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων. Τιμήθηκε με μετάλλια από το ελληνικό κράτος, αλλά απολύθηκε, όταν διορίστηκε επιστάτρια σε σχολείο, γιατί οι καρεκλοκένταυροι των γραφείων διαπίστωσαν εκ των υστέρων  ότι η μπαρουτοκαπνισμένη καπετάνισσα… δεν είχε τα τυπικά προσόντα!!!
Το 1913 υπολογίζεται ότι είχε ηλικία, ανάμεσα σε 45 έως 48 ετών. Το οικογενειακό της όνομα ήταν Μαρία Ναστούλη και κατάγονταν από τα Δερβίζιανα.
Μάλλον ψηλή, εύρωστη και ζωσμένη με φυσεκλίκια. Κορμοστασιά ευζωνική θα έλεγε όποιος την συναντούσε για πρώτη φορά. Είχε μαζί της και ένα σπαθί καθώς και ένα τυφέκιο  Μάουζερ, που ήταν λάφυρα από μάχη με Τούρκους. Φωνή μάλλον βραχνή και πρόσωπο σκληρό. Κάπνιζε πολύ και στο απανώχειλό της υπήρχε ένα χνούδι, όπως στους εφήβους.
                Μόνο τα φορέματα και τα μαλλιά της πρόδιδαν ότι είναι γυναίκα.

Τετάρτη, 26 Ιουλίου 2017

Η Ελληνοτουρκική συνάντηση στον Έβρο, το 1967


*Οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας Κωνσταντίνος Κόλλιας (στη μέση) και της Τουρκίας Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ (δεξιά) τη δεύτερη μέρα των συνομιλιών που διεξήχθησαν στην Αλεξανδρούπολη.





Του κ. ΣΩΤΗΡΗ ΡΙΖΑ*



Η ελληνοτουρκική συνάντηση του Έβρου τον Σεπτέμβριο 1967 αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση βιαστικής και ελλιπώς προετοιμασμένης διπλωματικής προσπάθειας που κατέληξε σε αποτυχία. Ταυτόχρονα, υπήρξε μια σημαντική στροφή στη διαχείριση του Κυπριακού με αρνητικές βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες συνέπειες.
Η σύλληψη της πολιτικής που οδήγησε στη συνάντηση του Έβρου μπορεί να αποδοθεί σε δύο παράγοντες. Η πρώτη παραδοχή της ηγεσίας του στρατιωτικού καθεστώτος, που προέκυψε από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, ήταν ότι μπορούσε να επιτύχει ταχύτατα την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, ακολουθώντας μια διπλωματία που δεν θα υφίστατο τους περιορισμούς των κοινοβουλευτικών κυβερνήσεων. Η δεύτερη παραδοχή της ήταν ότι η Αθήνα μπορούσε να επιτύχει μια πολιτική διευθέτηση στη βάση του σχεδίου Άτσεσον (Acheson) του Αυγούστου του 1964, όταν ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, στο πλαίσιο αμερικανικής πρωτοβουλίας επίλυσης του Κυπριακού, είχε προτείνει την ένωση του νησιού με την Ελλάδα έναντι της εκμίσθωσης μιας έκτασης ίσης με το 5% του κυπριακού εδάφους. Αυτή η ζώνη θα χρησιμοποιείτο ως στρατιωτική βάση από την Τουρκία. Επίσης προβλεπόταν και ευρεία αυτοδιοίκηση σε περιοχές όπου πλειοψηφούσαν Τουρκοκύπριοι.

Κυριακή, 23 Ιουλίου 2017

Δημοσιογράφοι πεσόντες στους αγώνες....

 
*Η ιστορική εφημερίδα "Αδέσμευτη Γνώμη" που εκδόθηκε 
στη διάρκεια της μεγάλης απεργίας του 1975




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Το σώμα των Ελλήνων δημοσιογράφων περνάει τις μέρες αυτές τη μεγαλύτερη δοκιμασία του, καθώς διάφορες ανάλγητες πολιτικές αποφάσεις (κυβερνητικές και μνημονιακές), διαλύουν την κοινωνική του ασφάλιση, χωρίς καμιά πρόβλεψη αντικατάστασης του υπάρχοντος συστήματος με άλλο. Αξίζει εδώ να τονίσουμε ότι το κράτος ουδέποτε διέθεσε έστω και ένα ευρώ για την ασφάλιση των δημοσιογράφων, όπως και οι εργοδότες τους. Όμως οι δημοσιογράφοι επέτυχαν να έχουν ικανοποιητική κοινωνική ασφάλιση. Αυτό το σύστημα επιχειρείται τώρα να ισοπεδωθεί, να απαλλοτριωθεί, να μηδενιστεί, αφού ήδη ληστεύθηκαν υπέρ του κράτους, δεκάδες εκατομμυρίων από τα αποθεματικά του. Και οι δημοσιογράφοι με τις οικογένειές τους μένουν ανασφάλιστοι…
                Αυτές οι δραματικές ημέρες, μας κάνουν να στρεφόμαστε στο παρελθόν… στα πεπραγμένα των δημοσιογράφων… στην ιστορία τους... Γιατί και οι δημοσιογράφοι, έγραψαν ιστορία μαζί με όλους τους Έλληνες, σε όλους τους αγώνες, έδωσαν εκτός από τον ιδρώτα τους και το αίμα τους, για να υπάρξει αυτό το κράτος. Αυτό το απόθεμα ιδρώτα και αίματος, που τώρα επιχειρείται να δημευθεί!
                Δεν είναι εφικτό να παρουσιασθεί η συνολική προσφορά των δημοσιογράφων σε όλους τους αγώνες του Έθνους. Ωστόσο με μια φευγαλέα ματιά, μπορούμε να δούμε την προσφορά των ανθρώπων του Τύπου στους αγώνες αυτούς, μαζί με όλους τους Έλληνες. Θα επιλέξουμε την εποχή των Βαλκανικών Πολέμων, που διπλασίασαν την Ελλάδα, σε έκταση και πληθυσμό.

Παρασκευή, 21 Ιουλίου 2017

Φώτης Γιαγκούλας: Το τέλος ενός διάσημου λήσταρχου

ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΘΕΤΟ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ «ΕΛΛΑΔΑ: 20ος ΑΙΩΝΑΣ (1920-1930)» Β΄ ΤΟΜΟΣ
*Ο Φώτης Γιαγκούλας δια χειρός του λαϊκού ζωγράφου Χρηστίδη (πηγή: Απόστολος Δούρβαρης "Σωτήριος Χρηστίδης (1858- 1940)" Ε.Λ.Ι.Α. Αθήνα 1993)



Του κ. Βασίλη Ι. Τζανακάρη*



                Η ληστοκρατία στην Ελλάδα ξεκίνησε ήδη από τα χρόνια που ακολούθησαν τη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους και περατώθηκε το 1935, κλείνοντας μια εκατονταετία φρίκης και αίματος.
                Λίγο πριν ολοκληρώσει τον κύκλο της (δεκαετία του 1920), σημείωσε μια ασύλληπτη για την εποχή έξαρση, με πολλούς από τους εκπροσώπους της να χάνονται στην αχλύ του θρύλου. Κορυφαίος της κατηγορίας αυτής υπήρξε ο λήσταρχος Φώτης ή Φώτος Γιαγκούλας, ο οποίος τερμάτισε το βίο και την πολιτεία του λίγο μετά το μεσημέρι της Κυριακής, στις 20 Σεπτεμβρίου 1925.

Τρίτη, 18 Ιουλίου 2017

Η δικτατορία και η διεθνής κοινότητα

*Ανακοινώσεις του υπουργού Εξωτερικών Παναγιώτη Πιπινέλη σε Έλληνες δημοσιογράφους μετά την αποπομπή της Ελλάδας από το Συμβούλιο της Ευρώπης.




Της Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΜΑΡΑΓΚΟΥ*



Η επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών στην Ελλάδα την 21η Απριλίου 1967 σίγουρα δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί πρωτοφανές γεγονός είτε σε παγκόσμια κλίμακα είτε σε ελλαδικό επίπεδο.
Πράγματι, οι στρατιωτικές κυβερνήσεις δεν αποτελούσαν άγνωστο φαινόμενο στο διεθνές στερέωμα, καθώς τη χρονιά που οι συνταγματάρχες διενήργησαν το πραξικόπημα και επέβαλλαν το αντιδημοκρατικό καθεστώς τους, πολλές άλλες χώρες διατελούσαν υπό δικτατορικές διοικήσεις. Είναι, εξάλλου, ευρέως γνωστό το γεγονός ότι από την πολιτική εξουσία του σύγχρονου ελληνικού κράτους παρήλασαν ουκ ολίγα στρατιωτικά καθεστώτα.

Παρασκευή, 14 Ιουλίου 2017

Η Επανάσταση του 1821, ιδρύει σχολείο στην Τρίπολη

*Ένα από τα έγγραφα, που σχετίζονται με τη δημιουργία σχολείου στην Τρίπολη





Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης


Οι επαναστατημένοι Έλληνες του 1821, έδειξαν με την πρακτική και τη φιλοσοφία τους ότι είχαν οράματα για την αναγεννώμενη πατρίδα, πλην της καθημερινότητας που ήταν οι μάχες για να εκδιωχθούν οι κατακτητές και να ξαναγίνουν οι σκλάβοι, ελεύθεροι.
Ένα από τα οράματα αυτά ήταν η Παιδεία. Από τα σωζόμενα έγγραφα της Επανάστασης του 1821, προκύπτει ότι ήταν έντονο το ενδιαφέρον για την Παιδεία, που προσδιόριζε το μέλλον του Έθνους.
Κατά τη διάρκεια του 1821 πρώτη φορά εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για την Παιδεία στη συνέλευση της Ανατολικής Στερεάς και ανατέθηκε η οργάνωσή της στον Άρειο Πάγο που προήλθε από τη Συνέλευση των Σαλώνων.
Εξάλλου η Πελοποννησιακή Γερουσία σε προκήρυξή της στις 16 Μαρτίου 1822 αναφέρθηκε στην ανάγκη ίδρυσης σχολείου, στην Τρίπολη, στην καθιέρωση της δωρεάν παιδείας και καθόριζε ως μέθοδο διδασκαλίας την Αλληλοδιδακτική.

Πέμπτη, 13 Ιουλίου 2017

Το Α΄ Συνέδριο των Ελλήνων της Ρωσίας

*Οι συμμετέχοντες στο συνέδριο των Ελλήνων στο Ταγκανρόκ (φωτ. από το βιβλίο του Ελευθέριου Παυλίδη «Ο ελληνισμός της Ρωσίας και τα 33 χρόνια του εν Αθήναις συλλόγου των εκ Ρωσίας Ελλήνων»).




Γράφει ο κ. ΒΛΑΣΗΣ ΑΓΤΖΙΔΗΣ*



Tο έτος 1917 ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα χρονιά του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ευρωπαϊκή ήπειρος είχε μπει από το 1914 σε μια περίοδο πλήρους ανατροπής των έως τότε ισορροπιών. Η εμπλοκή της Ρωσίας στον πόλεμο είχε ξεκινήσει τον Ιούλιο του 1914. Μέχρι τον Νοέμβριο τα μέτωπα είχαν σχεδόν οριστικοποιηθεί. Από τη μια πλευρά οι Ενωμένες Δυνάμεις, η Αντάντ, (Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, από το 1915 η Ιταλία, οι ΗΠΑ από το 1917 και η Ελλάς τελευταία) και από την άλλη οι Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Οθωμανική Αυτοκρατορία και Βουλγαρία).
Το μεγάλο πρόβλημα για τη ρωσική πλευρά το δημιουργούσε η απουσία γεωγραφικής επαφής με τους συμμάχους της. Γεγονός που επηρέαζε την υλική της δυνατότητα να αντιμετωπίσει τα γερμανικά στρατεύματα στο Ανατολικό Μέτωπο. Η κατάληψη των Στενών των Δαρδανελλίων φάνηκε ως ένα μέσο για απόκτηση άμεσης επαφής. Το ζήτημα αυτό επιχείρησαν να επιλύσουν οι σύμμαχοι με την εκστρατεία της Καλλίπολης που άρχισε την άνοιξη του 1915. Η επιχείρηση απέτυχε και μία από τις αιτίες υπήρξε η στάση της Ελλάδας που είχε αρνηθεί να πάρει μέρος στη συμμαχική προσπάθεια επειδή κυριαρχούσαν τότε στην Αθήνα οι μοναρχικές φιλογερμανικές δυνάμεις. Η αποτυχία της επιχείρησης είχε ιδιαίτερη σημασία για την εξέλιξη του πολέμου, εφόσον παρέτεινε τη διάρκειά του και ευνόησε την εμφάνιση μεγάλων κοινωνικών προβλημάτων και εντάσεων στο εσωτερικό της Ρωσίας. Παράλληλα, επέτρεψε στους Νεότουρκους να θέσουν σε πλήρη εφαρμογή τα σχέδια γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών.

Σάββατο, 8 Ιουλίου 2017

Η ανάδυση της Μεταπολίτευσης

ΑΠΟΤΟ ΒΗΜΑ

*Η άφιξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην Αθήνα στις 24 Ιουλίου 1974 (Φωτογραφία: Ντίμης Αργυρόπουλος)



*Πενήντα χρόνια μετά την κατάλυση της δημοκρατίας
από τους απριλιανούς πραξικοπηματίες,
η περίοδος μετά το 1974
προκύπτει ως πρόσφορο νέο πεδίο έρευνας





Γράφει ο κ. Μάρκος Καρασαρίνης



Η Μεταπολίτευση στάθηκε για περίπου τέσσερις δεκαετίες η έννοια εκείνη που συνιστούσε από μόνη της το σκηνικό της πολιτικής ζωής. Καταστατική αρχή της Γ' Ελληνικής Δημοκρατίας, έλαβε ταυτόχρονα τον χαρακτήρα πολιτειολογικής τομής, διαδεχόμενη την απριλιανή δικτατορία, και αυτοτελούς ιστορικής περιόδου επεκτεινόμενη ώστε να καλύψει χρονικά ολόκληρο το εύρος των ετών από το 1974 και εντεύθεν.
Είναι ενδιαφέρον ότι αν και το τέλος της ανακοινώθηκε πολλές φορές, με ιδιαίτερη έμφαση στις κυβερνητικές μεταβολές του 1981, του 1989, του 1996 και του 2004, μόνο μετά την είσοδο στη μνημονιακή εποχή και την κατάρρευση του κλασικού δικομματισμού φαίνεται να επικρατεί στον δημόσιο διάλογο μια γενικότερη αίσθηση λήξης της, παρά το γεγονός ότι το σημείο οριστικής στίξης ταλαντεύεται ακόμη μεταξύ 2010, 2012 και 2015. 

Τετάρτη, 5 Ιουλίου 2017

Δύο βιβλία του καθηγητή Θάνου Βερέμη

 ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ  http://www.kathimerini.gr/916395/article/politismos/vivlio/proswpa-kai-epiloges-kleidia-enos-kratoys
 *21 Oκτωβρίου 1981: ο νέος πρωθυπουργός της χώρας Ανδρέας Παπανδρέου ανταλλάσσει χειραψία με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή, αμέσως μετά την ορκωμοσία της πρώτης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ.






Γράφει ο κ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ*



Επιτέλους, γράφονται ξανά πολιτικές βιογραφίες! Ύστερα από αρκετές δεκαετίες κυριαρχίας μιας πολύ αξιόλογης εγχώριας ιστοριογραφίας που, επηρεασμένη κατά βάση από το γαλλικό παράδειγμα, εστίασε κυρίως στην κοινωνική και οικονομική ιστορία με μια πολύ πλούσια παραγωγή, το βλέμμα μας μοιάζει να ξαναγυρίζει σε πιο παραδοσιακά πεδία στοχασμού, όπως η πολιτική ιστορία.
Δεν είναι προφανώς αυτή η εξέλιξη άσχετη με την παρούσα συγκυρία και την ανατροπή που επέφερε στα πρότυπα ηγεσίας που είχαμε στο μυαλό μας η επέλαση της διεθνούς των λαϊκιστών, παγκοσμίως. Σε μια εποχή μιντιοκρατούμενη και διασυνδεμένη μέσω εξατομικευμένων φαντασιακών κοινοτήτων του Διαδικτύου, που η πολιτική λειτουργεί ξανά όλο και περισσότερο μέσα από προσωποποιημένες ταυτίσεις, όπως περίπου στον Μεσαίωνα, χάνοντας έτσι την ταξική ή κομματική της συνισταμένη, τα πρόσωπα και οι επιλογές τους αναδεικνύονται και πάλι σε κλειδιά για την κατανόηση της πορείας ενός κράτους και την ένταξή του στα ευρύτερα ιστορικά συμφραζόμενά του.

Κυριακή, 2 Ιουλίου 2017

Οι Σαρακατσάνοι της Θράκης

*Η Σαρακατσάνα νύφη της Συκορράχης, κόρη του αρχιτσέλιγγα Βρυσά. Από το βιβλίο του Πάτρικ Λη Φέρμορ.






*Ενδιαφέρουσα περιγραφή 
από τον Πάτρικ Λη Φέρμορ




                Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ,(1915-  2011) υπήρξε ένας διεθνώς καταξιωμένος Άγγλος συγγραφέας και ένας μεγάλος αντιστασιακός, στον πόλεμο κατά του Χιτλερισμού. Μεταμφιεσμένος σε βοσκό έζησε δύο και πλέον χρόνια στα βουνά της Κρήτης, οργανώνοντας με Κρητικούς αγωνιστές, την αιχμαλωσία και μεταφορά στην Αίγυπτο, του Γερμανού στρατηγού Κράιπε.
                Στο βιβλίο του «Ρούμελη- Οδοιπορικό στη Βόρεια Ελλάδα» που εκδόθηκε το 1966 αγγλικά και το 2009 κυκλοφόρησε και η ελληνική του έκδοση από τον «Κέδρο» (μετάφραση Λίνας Κάσδαγλη) υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αναφορά για τους Σαρακατσάνους της Θράκης. Η περιγραφή- με την οποία αρχίζει το βιβλίο- δεν αναφέρει χρονολογία, αλλά από το κείμενο, προκύπτει ότι πρέπει να είχε γραφεί μερικά χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου του 1949.
                Το βιβλίο αρχίζει από την Αλεξανδρούπολη και με μικρή αναφορά σε αφηγήσεις του Αλεξανδρουπολίτη φίλου του, Γιάννη Πελτέκη, ο οποίος όπως είναι γνωστό, ανέπτυξε αντιστασιακή δράση ως αρχηγός της οργάνωσης "Απόλλων" κατά την περίοδο της Κατοχής. Πολιτικά ανήκε στο Κέντρο και στην κυβέρνηση του Θεμιστοκλή Σοφούλη υπηρέτησε ως υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας από τις 26 Νοεμβρίου 1945 ως τις 4 Απριλίου 1946.

Πέμπτη, 29 Ιουνίου 2017

Ηρωισμοί των ταπεινών στους Βαλκανικούς Πολέμους

*Μπιζάνι: Επί των αετορράχεων και των υψικρήμνων βουνών 


*Μικρά περιστατικά,
μεγάλη γενναιότητα,
σπάνια ταπεινοφροσύνη




Γράφει ο Παντελής Στεφ. Αθανασιάδης



                Οι Βαλκανικοί  Πόλεμοι υπήρξαν οι ενδοξότεροι πόλεμοι των Ελλήνων, μετά την Επανάσταση του 1821. Τα αποτελέσματα των Βαλκανικών Πολέμων, υπερέβησαν τις προσδοκίες όλων. Η Ελλάδα, μετά την λήξη των δύο Βαλκανικών Πολέμων, είχε σχεδόν διπλασιάσει το έδαφος της αφού από 63.211 τετραγωνικά χιλιόμετρα του 1897 έφτασε στα 121.794 το 1913.  Αλλά και ο πληθυσμός της αυξήθηκε σημαντικά αφού από 2.631.952 έφτασε στα 4.832.167 κατοίκους. 
                Οι πόλεμοι αυτοί ανέδειξαν τις ηγετικές ικανότητες προσωπικοτήτων, όπως ήταν ο τότε διάδοχος του θρόνου Κωνσταντίνος και ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος. Έκαναν εμφανή την φιλοπατρία όλων των κοινωνικών τάξεων της χώρας από τους πολιτικούς έως τους έσχατους αγρότες (βλέπε http://sitalkisking.blogspot.gr/2012/06/1912.html ) και πρόβαλαν πάμπολλες επί μέρους αρετές των Ελλήνων, όπως η ατομική γενναιότητα, η εγκαρτέρηση, η ταπεινοφροσύνη, η ομαδικότητα κ.λπ.
                Με ένα εράνισμα από τον Τύπο της εποχής θα δούμε τέτοια παραδείγματα της μεγάλης προσφοράς των ταπεινών Ελλήνων, αυτών δεν έγιναν πρωτοσέλιδα αλλά ο ηρωισμός ενός εκάστου έβαλε το λιθαράκι της μεγάλης νίκης. Οι πράξεις καθενός, υπήρξαν ταπεινά, αλλά ένδοξα μνημεία αρετής και τόλμης.

Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017

Η εδραίωση του δικτατορικού καθεστώτος

*Μετά το αποτυχημένο αντικίνημα του Κωνσταντίνου επικράτησε πλήρως η τριανδρία των Παπαδόπουλου, Μακαρέζου, Παττακού 
και σχηματίστηκε αμιγής κυβέρνηση στρατιωτικών.





Γράφει ο κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ*



Αφότου εξασφαλίστηκε η επιτυχία του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου, οι ηγέτες της χούντας επιδόθηκαν σε μία σειρά από ενέργειες για την τήρηση της τάξης και την εδραίωση του καθεστώτος. Πιο συγκεκριμένα, οργάνωσαν ένα σύστημα αποκλεισμού και απαγορεύσεων που τέθηκε στο πλαίσιο της κήρυξης της χώρας σε κατάσταση πολιορκίας, μέσω της επιβολής στρατιωτικού νόμου και της αναστολής λειτουργίας του Κοινοβουλίου καθώς και σειράς άρθρων του Συντάγματος για θεμελιώδη δικαιώματα.
Στα πρώτα μέτρα του καθεστώτος συμπεριλήφθηκαν η απαγόρευση συγκεντρώσεων και απεργιών, η διάλυση κομμάτων και σωματείων, η χρήση εκτάκτων στρατοδικείων για την απονομή ποινικής δικαιοσύνης και η καθαίρεση και εκτόπιση εκλεγμένων αρχόντων της τοπικής αυτοδιοίκησης. Με αυτόν τον τρόπο, η χούντα κατάφερε να θέσει υπό πλήρη έλεγχο τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, τα πανεπιστήμια, τους δήμους, τους συνεταιρισμούς, ενώ εξαιρετικά σημαντικές για την εξουδετέρωση πιθανών εστιών ανατροπής ήταν οι εκτενείς διώξεις αξιωματικών του Στρατού (οι αποτάξεις και συνταξιοδοτήσεις το 1967 άθροισαν αριθμό ίσο με το ένα έκτο του συνόλου των αξιωματικών). Επιπροσθέτως, ιδιαίτερη σημασία έδωσαν οι επικεφαλής της δικτατορίας στον έλεγχο του Τύπου, με τη λογοκρισία και τις διώξεις εναντίον εφημερίδων, εκδοτών και δημοσιογράφων να λαμβάνουν μεγάλες διαστάσεις, ενώ αξίζει να σημειωθεί και η αναδιοργάνωση του γραφείου του πρωθυπουργού ώστε να αποκτήσει ολοκληρωτικό έλεγχο σε όλα τα κυβερνητικά τμήματα, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος.

Πέμπτη, 22 Ιουνίου 2017

Γράμματα από μέτωπο- Αρχείο Αδελφών Δεσποτοπούλου

ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΘΕΤΟ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ «ΕΛΛΑΔΑ, 20ος  αιώνας 1920-1930, Α΄ Τόμος»
*Γράμμα από το μέτωπο. Με το όπλο στα χέρια




Γράφει η κ. Δέσποινα Λαμπαδά*



«Αδελφή μου,
Βυθισμένος κάτω από το αμπρί και σε ένα θαμπερό καντίλι φτιασμένο από κουτό κονσέρβας, που το έχουμε να φωτίζει τη σκοτεινή εκείνην τρύπα, γράφω στην αδελφή μου και την παρακαλώ, ας μου γράψει δύο λόγια παρηγορίας και ανακουφίσεως εδώ στην ερημιά. Είμαι ολάρφανος και δεν έχω κανέναν σ’ αυτόν τον κόσμο να με παρηγορήσει, και εάν και η αδελφή μου δεν γράψει, τότες θα με σκεπάσει το ελαφρό χώμα της Ιωνίας».
                Ο λοχίας Εμμανουήλ Μάλαμας, ο οποίος έγραφε τις παραπάνω γραμμές τον Νοέμβριο του 1921, δεν απευθυνόταν σε κάποιο συγγενικό του πρόσωπο, αλλά σε μία από τις Σμυρνιές αδελφές Δεσποτοπούλου, μέλη του συνδέσμου «Η αδελφή του Στρατιώτου».

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...